İngilizce fiil yönetimi (управление глаголов)
Türkçede “birine teşekkür etmek” deriz ama Rusçada [благодарить кого?] belirtme hâli ister. Bu tür farklar aşağıda tek tek açıklanıyor.
| Fiil | Yönetim | Anlam |
|---|---|---|
| depend | depend on sb/sth | bir şeye / birine bağlı olmak ⚠️ Türkçedeki "-e bağlı" ya da "-den dolayı" düşüncesiyle Türkler depend to veya depend from der. İngilizcede tek doğru edat ondur: depend on. Sıfatı da aynıdır: dependent on (ama independent of). The final price depends on the number of participants. |
| consist | consist of sth | -den oluşmak ⚠️ Türkçedeki "-den oluşmak" ayrılma ekini çeviren Türkler consist from der; doğrusu consist of. Ayrıca bu fiil durum bildirdiği için edilgen (is consisted of) ve sürekli zaman (is consisting of) kullanılmaz. The committee consists of seven members. |
| insist | insist on sth / on doing sth; insist that ... | bir şeyde ısrar etmek ⚠️ Türkçedeki "-de ısrar etmek" bulunma eki yüzünden Türkler insist in der; doğrusu insist on. Edattan sonra fiil gelirse -ing alır: insist on paying (insist to pay yanlış). She insisted on paying for the meal. |
| interested | be interested in sth / in doing sth | bir şeyle ilgilenmek ⚠️ Türkçedeki "-le ilgilenmek" yüzünden Türkler interested with ya da interested about der. Doğrusu interested in. Ayrıca interested (ilgilenen kişi) ile interesting (ilginç olan şey) karıştırılmamalı. Many students are interested in data science. |
| responsible | be responsible for sth / for doing sth; be responsible to sb | bir şeyden sorumlu olmak ⚠️ Türkçedeki "-den sorumlu" ayrılma ekini çeviren Türkler responsible from der; doğrusu responsible for. Hesap verilen kişi için to kullanılır: responsible to the director (müdüre karşı sorumlu). The head nurse is responsible for the night shift. |
| apply (for) | apply for sth (iş, vize, burs, izin) | bir şey için başvurmak ⚠️ Türkçedeki "-e başvurmak" yönelme eki yüzünden Türkler apply to a job der. İstenen şey (iş, vize, burs) için apply for kullanılır: apply for a job. Başvurulan kurum için apply to gelir (bkz. sonraki madde). He applied for a research grant last spring. |
| apply (to) | apply to sb/sth (kurum, kişi); apply to sth (geçerli olmak); apply sth to sth (uygulamak) | bir kuruma başvurmak; bir şey için geçerli olmak ⚠️ "Üniversiteye başvurdum" cümlesinde Türkler apply for a university ya da apply a university der; kurum için doğrusu apply to a university. "Geçerli olmak" anlamında da apply to kullanılır; apply for burada yanlış olur. These rules apply to all new employees. |
| result (in) | result in sth (sonuç olarak doğurmak) | bir sonuca yol açmak, ile sonuçlanmak ⚠️ Türkçedeki "ile sonuçlanmak" yüzünden Türkler result with der; doğrusu result in. Yön de önemlidir: cause result in effect (neden + result in + sonuç). Ters yön için result from gerekir. The new system resulted in lower energy costs. |
| result (from) | result from sth (bir nedenden kaynaklanmak) | -den kaynaklanmak ⚠️ Türkler result in ile result fromu sık karıştırır. Kural: sonuç özne ise result from + neden; neden özne ise result in + sonuç. Türkçedeki "-den kaynaklanmak" ile from örtüşür. Most of the damage resulted from poor maintenance. |
| contribute | contribute to sth; contribute sth to sth | bir şeye katkıda bulunmak ⚠️ "Katkı" kelimesinden yola çıkan Türkler contribute for ya da contribute in der. Doğrusu contribute to. Sonra fiil gelirse to edat olduğu için -ing gelir: contribute to reducing costs. Regular exercise contributes to better sleep. |
| refer | refer to sb/sth | bir şeye atıfta bulunmak, değinmek; bir şeye başvurmak (bakmak) ⚠️ Türkçede "kaynağa bakmak / değinmek" bazen nesne gibi düşünüldüğü için Türkler refer the report der; edat zorunludur: refer to the report. İsmi de aynıdır: a reference to. The author refers to several earlier studies. |
| comply | comply with sth | bir kurala / talebe uymak ⚠️ Türkçedeki "kurallara uymak" yönelme eki yüzünden Türkler comply to the rules der; doğrusu comply with the rules. İsmi de compliance with şeklindedir. obey ise edatsız kullanılır: obey the rules. All factories must comply with the new safety standards. |
| account | account for sth | bir şeyi açıklamak; bir oranı oluşturmak ⚠️ Türkçede "açıklamak / oluşturmak" nesne aldığı için Türkler edatı atlar: account the difference. Doğrusu account for the difference. YDS'de account for hem "açıklamak" hem "payını oluşturmak" anlamıyla sık çıkar. Exports account for nearly half of the country's income. |
| rely | rely on/upon sb/sth; rely on sb to do sth | birine / bir şeye güvenmek, dayanmak ⚠️ Türkçedeki "-e güvenmek" yüzünden Türkler rely to ya da "güvenmek = trust" düşüncesiyle edatsız rely sb der. Doğrusu rely on (resmî: rely upon). Sıfatı: reliant on. Many small farms rely on seasonal workers. |
| object | object to sth / to doing sth | bir şeye itiraz etmek ⚠️ Buradaki to edattır, mastar eki değildir; bu yüzden fiil -ing alır: object to working (object to work yanlış). Türkler ayrıca "karşı çıkmak" düşüncesiyle object against der; bu da yanlıştır. Several residents objected to the new parking rules. |
| succeed | succeed in sth / in doing sth | bir şeyde başarılı olmak, -meyi başarmak ⚠️ Türkçedeki "-meyi başarmak" yapısı yüzünden Türkler succeed to solve der. Doğrusu succeed in solving. Anlam yakın olsa da manage to do mastar alır; ikisini karıştırmayın. The team finally succeeded in solving the problem. |
| prevent | prevent sb/sth from doing sth | birinin / bir şeyin bir şey yapmasını engellemek ⚠️ Türkçedeki "-mesini engellemek" yapısı yüzünden Türkler prevent him to leave der. Doğrusu prevent him from leaving. Aynı yapı stop sb from, keep sb from ve discourage sb from için de geçerlidir. The storm prevented the ships from leaving the port. |
| accuse | accuse sb of sth / of doing sth | birini bir şeyle suçlamak ⚠️ Türkçedeki "-le suçlamak" yüzünden Türkler accuse sb with der, ya da blame sb for ile karıştırıp accuse sb for kullanır. Doğrusu accuse sb of. Hukuk dilinde charge sb with kalıbında ise with doğrudur. The player was accused of breaking the rules. |
| congratulate | congratulate sb on sth / on doing sth | birini bir şey için tebrik etmek ⚠️ Türkçedeki "-den dolayı / için tebrik etmek" yüzünden Türkler congratulate for der. Standart kalıp congratulate sb on. İsim de aynı edatı alır: Congratulations on your new job! We congratulated her on her promotion. |
| approve | approve of sb/sth (onaylamak, tasvip etmek); approve sth (resmen onaylamak) | bir şeyi tasvip etmek; resmî olarak onaylamak ⚠️ Türkçede "onaylamak" nesne aldığı için Türkler "tasvip etmek" anlamında edatı atlar: approve her decision. Kişisel görüş anlamında approve of gerekir. Resmî onay (bütçe, plan) için ise edatsız approve the budget doğrudur. Her parents did not approve of her decision. |
| aware | be aware of sth; be aware that ... | bir şeyin farkında olmak ⚠️ Türkçedeki "-in farkında" ya da "hakkında bilgisi olmak" düşüncesiyle Türkler aware about veya aware from der. Doğrusu aware of. İsmi de aynıdır: awareness of. Most users are not aware of the risks. |
| capable | be capable of sth / of doing sth | bir şeyi yapabilecek durumda olmak, -e muktedir olmak ⚠️ able to do ile karıştıran Türkler capable to do der. Doğrusu capable of doing. Kısaca: able to + yalın fiil, capable of + -ing. This engine is capable of reaching high speeds. |
| keen | be keen on sth / on doing sth (BrE); be keen to do sth | bir şeye hevesli olmak, bir şeyi çok sevmek ⚠️ Türkler keen to ile keen onu karıştırıp keen to photography der. İsim ya da -ing için keen on, yalın fiil için keen to kullanılır: keen to help. Not: keen on daha çok İngiliz İngilizcesidir; Amerikancada into ya da enthusiastic about yaygındır. He is keen on photography. |
| familiar | be familiar with sth (bir şeyi bilmek); be familiar to sb (birine tanıdık gelmek) | bir şeye aşina olmak; birine tanıdık gelmek ⚠️ Türkçedeki "-e aşina" yönelme eki yüzünden Türkler familiar to this software der. Bilen kişi özneyse familiar with; bilinen şey özneyse familiar to: Her face is familiar to me. Are you familiar with this software? |
| similar | be similar to sb/sth | bir şeye benzer olmak ⚠️ Türkçedeki "ile benzer" ifadesi yüzünden Türkler similar with der; doğrusu similar to. Ancak fiil resemble edatsızdır: She resembles her mother (resemble to yanlış). Your idea is similar to mine. |
| different | be different from sb/sth (AmE ayrıca: different than) | bir şeyden farklı olmak ⚠️ Türkler different to (İngiliz konuşma dili) ya da different of gibi biçimleri karıştırır. Sınavlarda ve akademik yazıda en güvenli seçenek different fromdur. Not: different than Amerikancada yaygındır ama resmî yazıda from tercih edilir. City life is very different from life in a village. |
| lack | lack sth (edat yok) | bir şeyden yoksun olmak, bir şeyi eksik olmak ⚠️ Türkçedeki "-den yoksun" ayrılma eki ve isim kalıbı a lack of yüzünden Türkler fiilde de edat kullanır: lack of experience (fiil olarak). Fiil lack edatsızdır: He lacks experience. Edat yalnızca isimde (a lack of) ve be lacking in kalıbında gelir. The plan lacks clear goals. |
| discuss | discuss sth (edat yok) | bir şeyi tartışmak, görüşmek ⚠️ Türkçedeki "... hakkında konuşmak" düşüncesiyle Türkler discuss about the budget der. Fiil discuss doğrudan nesne alır: discuss the budget. Edat yalnızca isimde gelir: a discussion about/on the budget. We discussed the budget at the meeting. |
| emphasize | emphasize sth (edat yok) (BrE: emphasise) | bir şeyi vurgulamak ⚠️ İsim kalıbı put emphasis on yüzünden Türkler fiilde de emphasize on der. Fiil edatsızdır: emphasize the importance. Aynı hata stress fiilinde de yapılır: stress the need (edat yok). The speaker emphasized the importance of early diagnosis. |
| marry | marry sb (edat yok); get married to sb | biriyle evlenmek ⚠️ Türkçedeki "biriyle evlenmek" yüzünden Türkler marry with sb der. Fiil marry edatsızdır: marry sb. get married yapısında ise to gelir: get married to sb (with yine yanlış). She married a doctor from her hometown. |
| enter | enter sth (edat yok) (bir yere girmek) | bir yere girmek ⚠️ Türkçedeki "-e girmek" yönelme eki yüzünden Türkler enter to the room ya da enter into the room der. Fiziksel giriş için enter edatsızdır: enter the room. enter into yalnızca soyut anlamda kullanılır: enter into an agreement. The students entered the hall quietly. |
| participate | participate in sth | bir şeye katılmak ⚠️ Türkçedeki "-e katılmak" yönelme eki yüzünden Türkler participate to der; doğrusu participate in. Eş anlamlısı take part in de aynı edatı alır. join ve attend ise edatsızdır. More than two hundred people participated in the survey. |
| focus | focus on sth; focus sth on sth | bir şeye odaklanmak ⚠️ Türkçedeki "-e odaklanmak" yüzünden Türkler focus to ya da focus at der. Doğrusu focus on. İsimde de aynı: the focus on safety; sıfatta focused on. The course focuses on practical skills. |
| benefit | benefit from sth (fayda görmek); benefit sb (birine yarar sağlamak, edat yok) | bir şeyden yararlanmak; birine fayda sağlamak ⚠️ Türkler iki yapıyı karıştırır. Fayda gören özneyse benefit from; fayda sağlayan özneyse edatsız benefit sb: The program benefits small businesses. benefit to sb ya da benefit for sb fiil olarak yanlıştır. Small businesses will benefit from the new training program. |
| suffer | suffer from sth (hastalık, kronik sorun); suffer sth (kayıp, hasar) | bir şeyden muzdarip olmak; bir şeye uğramak ⚠️ Türkçedeki "-den muzdarip" ile suffer from örtüşür, ama Türkler kayıp ve hasar için de from kullanır: suffer from heavy losses. Bu durumda fiil edatsızdır: suffer heavy losses, suffer an injury. Millions of people suffer from back pain. |
| deal | deal with sb/sth | bir şeyle ilgilenmek, uğraşmak; bir konuyu ele almak ⚠️ Türkçedeki "bir sorunu halletmek" nesne aldığı için Türkler edatı atlar: deal the problem. Doğrusu deal with the problem. Edatsız deal yalnızca "kart dağıtmak" ya da "uyuşturucu satmak" anlamındadır. The second chapter deals with climate change. |
| belong | belong to sb/sth | birine ait olmak; bir gruba üye olmak ⚠️ Türkçedeki "-e ait" ile to örtüşür, ama Türkler durum fiili olduğunu unutup sürekli zaman kullanır: This car is belonging to me. Doğrusu This car belongs to me. Ayrıca belong to edilgen yapılmaz. This bicycle belongs to my brother. |
| cope | cope with sth | bir şeyle başa çıkmak ⚠️ Türkçedeki "ile başa çıkmak" with ile örtüşür, ama Türkler deal with / overcome karışıklığıyla edatı atlar: cope the stress. cope edatsız nesne almaz; overcome ise edatsızdır: overcome the stress. Many nurses struggle to cope with stress. |
| look forward | look forward to sth / to doing sth | bir şeyi dört gözle beklemek ⚠️ Buradaki to edattır; ardından -ing gelir. Türkler mastar sanıp look forward to hear from you yazar. Doğrusu look forward to hearing. Resmî e-postalarda en sık yapılan hatalardan biridir. I look forward to hearing from you. |
| afraid | be afraid of sb/sth / of doing sth; be afraid to do sth | bir şeyden korkmak ⚠️ Türkçedeki "-den korkmak" ayrılma eki yüzünden Türkler afraid from der. Doğrusu afraid of. Fiil fear ise edatsızdır: fear the dark. Many children are afraid of the dark. |
| proud | be proud of sb/sth / of doing sth | biriyle / bir şeyle gurur duymak ⚠️ Türkçedeki "ile gurur duymak" yüzünden Türkler proud with der. Doğrusu proud of. İsim kalıbı ise farklıdır: take pride in. We are very proud of our students. |
| good | be good at sth / at doing sth (bir şeyde iyi olmak); be good for sb (birine iyi gelmek) | bir şeyde iyi olmak, bir şeyi iyi yapmak ⚠️ Türkçedeki "-de iyi" bulunma eki yüzünden Türkler good in math der. Beceri için doğrusu good at: good at math. good for ise "yararlı" demektir: Walking is good for your health. He is good at solving puzzles. |
| married | be/get married to sb | biriyle evli olmak, evlenmek ⚠️ Türkçedeki "biriyle evli" yüzünden Türkler married with sb der. Doğrusu married to sb. Hatırlatma: fiil marry edatsızdır (marry sb), sıfat married ise to alır. She has been married to an architect for ten years. |
| angry | be angry with/at sb; be angry about sth | birine kızgın olmak; bir şeye kızmak ⚠️ Türkçedeki "birine kızmak" yönelme eki yüzünden Türkler angry to sb der. Kişi için angry with (AmE ayrıca at), konu için angry about kullanılır. She was angry with her colleague about the mistake. |
| lack (isim) | a lack of sth | bir şeyin eksikliği, yokluğu ⚠️ İsim lack of alır ama fiil lack edatsızdır. Türkler ikisini karıştırır: fiilde lacks of money, isimde a lack in money. Doğrusu a lack of money (isim) ve lacks money (fiil). The project failed because of a lack of funding. |
| increase (isim) | an increase in sth (bir şeydeki artış); an increase of + miktar | bir şeyde artış ⚠️ Türkçedeki "-in artışı" tamlaması yüzünden Türkler an increase of prices der. Neyin arttığı in ile, artış miktarı of ile verilir: an increase of 10 percent in prices. Aynı kural decrease, rise, fall için de geçerlidir. There has been a sharp increase in food prices. |
| reason (isim) | the reason for sth; the reason why ... | bir şeyin nedeni ⚠️ Türkçedeki "-in nedeni" tamlaması yüzünden Türkler the reason of the delay der. Doğrusu the reason for the delay. Benzer biçimde cause ise of alır: the cause of the delay. Nobody knows the reason for the delay. |
| solution (isim) | a solution to sth (AmE ayrıca: for) | bir şeye çözüm ⚠️ Türkçedeki "sorunun çözümü" tamlaması yüzünden Türkler the solution of the problem der. Standart kalıp a solution to the problem. Aynı edatı alan isimler: answer to, key to, approach to. Scientists are searching for a solution to the problem. |
| attend | attend sth (edat yok) (katılmak); attend to sth (ilgilenmek) | bir etkinliğe katılmak, devam etmek ⚠️ Türkçedeki "-e katılmak" yönelme eki yüzünden Türkler attend to the meeting der. "Katılmak" anlamında attend edatsızdır: attend the meeting. attend to ise "bir işle ilgilenmek" demektir: attend to a customer. Over five hundred people attended the conference. |
| explain | explain sth to sb; explain (to sb) that/why ... | birine bir şeyi açıklamak ⚠️ Türkçedeki "bana açıkla" yapısı yüzünden Türkler explain me the rule der. Kişi doğrudan nesne olamaz; to gerekir: explain the rule to me ya da explain to me why .... Aynı kural describe, suggest ve say için de geçerlidir. The teacher explained the rule to the students. |