A1 · Ünite 7: Günlük rutin (My day)

Geniş zaman (Present Simple) · 3. tekil şahıs -s

Metin: A day in Izmir

Emre, İzmir'de bir bankada çalışıyor. Bir İngilizce kurs ödevi için kendi gününü ve eşi Selin'in gününü anlatıyor. Metinde [[I work]] ile [[she works]] arasındaki farka, yani 3. tekil şahıstaki [[-s]] ekine dikkat edin.

Emre: Hi! I'm Emre. I live in Izmir with my wife, Selin.
Merhaba! Ben Emre. Eşim Selin'le birlikte İzmir'de yaşıyorum.

Emre: I get up at seven every day.
Her gün yedide kalkarım.

Emre: We have breakfast together. We drink tea and eat cheese and olives.
Kahvaltıyı birlikte yaparız. Çay içer, peynir ve zeytin yeriz.

Emre: I work at a bank. I go to work by bus.
Bir bankada çalışıyorum. İşe otobüsle giderim.

Emre: I start work at nine and finish at five.
İşe dokuzda başlar, beşte bitiririm.

Emre: Selin is a teacher. She works at a primary school.
Selin öğretmen. Bir ilkokulda çalışıyor.

Emre: She gets up at six and goes to school by car.
Altıda kalkar ve okula arabayla gider.

Emre: She teaches English to young children.
Küçük çocuklara İngilizce öğretir.

Emre: She has lunch at school with the other teachers.
Öğle yemeğini okulda diğer öğretmenlerle yer.

Emre: I go home at six. In the evening, we cook dinner together.
Altıda eve giderim. Akşamları yemeği birlikte pişiririz.

Emre: After dinner, Selin watches TV and I read a book.
Yemekten sonra Selin televizyon izler, ben de kitap okurum.

Emre: My brother Can lives in London. He studies at a university there.
Kardeşim Can Londra'da yaşıyor. Orada bir üniversitede okuyor.

Emre: He calls us every Sunday.
Bizi her pazar arar.

Emre: We go to bed at eleven. That's my day!
On birde yatarız. İşte benim günüm!

Dilbilgisi

Geniş zaman (Present Simple) ne zaman kullanılır?

Present Simple; alışkanlıkları, rutinleri, sürekli durumları ve genel gerçekleri anlatır. Türkçede bunların bir kısmını geniş zamanla (“Her gün yedide kalkarım”), bir kısmını ise şimdiki zamanla (“Bankada çalışıyorum”, “İzmir'de yaşıyorum”) söyleriz. İngilizcede ikisi de Present Simple'dır.

I get up at seven every day. — Her gün yedide kalkarım.
I work at a bank. — Bankada çalışıyorum. (sürekli durum, meslek)
Selin lives in Izmir. — Selin İzmir'de yaşıyor. (sürekli durum)
Water boils at 100 degrees. — Su 100 derecede kaynar. (genel gerçek)

💡 İpucu: cümlede every day, in the morning, on Sundays gibi bir tekrar ifadesi varsa ya da kalıcı bir durum anlatılıyorsa Present Simple kullanın. “Şu anda” yapılan iş için ayrı bir zaman vardır (Present Continuous, Ünite 11).

⚠️ Türklerin tipik hatası: Türkçedeki “-iyorum” yüzünden kalıcı durumlarda I'm working at a bank. ya da I'm living in Izmir. demek. Bu biçimler “şu sıralar, geçici olarak” anlamı verir. Kalıcı iş ve ev için: I work at a bank. ✓ I live in Izmir. ✓ Bir de to be ile fiili birleştirmek: I am work at a bank. ✗ She is teach English. ✗ → I work… ✓ She teaches… ✓

Olumlu cümle ve 3. tekil şahıs -s

Present Simple'ın olumlu biçimi çok kolaydır: fiilin yalın hâli kullanılır. Tek bir istisna vardır: özne he, she, it (ya da tek bir kişi, şey: Selin, my brother, the bus) olduğunda fiile -s eklenir. Türkçedeki kişi eklerinin (-ım, -sın, -ız) yerini İngilizcede yalnızca bu tek ek tutar.

İngilizce	Türkçe	Not
I work	çalışırım / çalışıyorum	yalın
you work	çalışırsın	yalın
he works	o çalışır	+ s
she works	o çalışır	+ s
it works	o (makine vb.) çalışır	+ s
we work	çalışırız	yalın
you work	çalışırsınız	yalın
they work	onlar çalışır	yalın

I live in Izmir. My brother lives in London. — Ben İzmir'de yaşıyorum. Kardeşim Londra'da yaşıyor.
We drink tea. Selin drinks coffee at school. — Biz çay içeriz. Selin okulda kahve içer.
My parents live in Ankara. — Annemle babam Ankara'da yaşıyor. (çoğul → -s yok)

💡 Hatırlatma kuralı: “Tek kişi, üçüncü kişi → -s.” İki kişi (Selin and Emre) artık they demektir; -s düşer: Selin and Emre live in Izmir.

⚠️ Türklerin tipik hatası 1: 3. tekilde -syi unutmak. He go to work by bus. ✗ She work at a school. ✗ → He goes… ✓ She works… ✓ Bu, ileri seviyedeki öğrencilerde bile en sık duyulan hatadır; konuşurken bilinçli olarak kontrol edin. Türklerin tipik hatası 2: -syi yanlış yere koymak: They works. ✗ I lives. ✗ She can swims. ✗ ya da çoğul özneye eklemek → They work. ✓ I live. ✓

-s eki nasıl yazılır? (-s, -es, -ies, has)

Çoğu fiile yalnızca -s eklenir. Ama bazı harflerle biten fiillerde yazım değişir. Bu kurallar isimlerin çoğul yazımıyla (Ünite 2) aynıdır.

Kural	Örnek	Türkçe
çoğu fiil + s	work → works, live → lives, read → reads	çalışır, yaşar, okur
-s, -ss, -sh, -ch, -x, -o + es	watch → watches, finish → finishes, go → goes	izler, bitirir, gider
ünsüz + y → -ies	study → studies, carry → carries	okur, taşır
ünlü + y → + s	play → plays, say → says	oynar, der
düzensiz	have → has, do → does	sahip olur / yer, yapar

She teaches English. — O İngilizce öğretir.
He studies at a university. — O üniversitede okuyor.
Selin has lunch at school. — Selin öğle yemeğini okulda yer.
My son plays football. — Oğlum futbol oynar.

💡 has ve does ezberlenmesi gereken iki biçimdir. does “daz”, says “sez” diye okunur; yazıldığı gibi okunmaz.

⚠️ Türklerin tipik hatası: haves ✗ gos ✗ studys ✗ watchs ✗ plaies ✗ yazmak. Doğrusu: has ✓ goes ✓ studies ✓ watches ✓ plays ✓ Bir de he have ✗ → he has ✓ (Ünite 3'teki have got ile de: she has got ✓)

-s eki nasıl okunur? (s / z / ız)

Yazıda tek ek olsa da -s üç farklı biçimde okunur. Kural, fiilin son sesine bağlıdır ve isimlerin çoğul ekiyle aynıdır.

Fiil sonu	Okunuş	Örnek	Okunuşu
p, t, k, f (sert)	/s/	works, gets, starts	WÖRKS, GETS, STARTS
ünlü ve diğer yumuşak sesler	/z/	lives, goes, plays, calls	LİVZ, GOUZ, PLEYZ, KOLZ
s, z, ş, ç, c sesleri	/ız/ (ek hece)	watches, teaches, finishes	WA-çız, Tİ-çız, Fİ-ni-şız

💡 Üçüncü grup (-es) fiile yeni bir hece ekler: teach tek hecedir (TİÇ), teaches iki hecedir (Tİ-çız). Diğer gruplarda hece sayısı değişmez: work / works.

⚠️ Türklerin tipik hatası: -syi hep sert “s” ile ya da hiç söylememek; özellikle lives “LİVS”, goes “GOS” diye okunur. Kulağa -z gelen hafif titreşimi koruyun: “LİVZ”, “GOUZ”. Ayrıca watchesı “WAÇS” ✗ diye tek hecede okumak → “WA-çız” ✓

Rutin kalıpları: have, go, get

Günlük rutin anlatılırken birkaç fiil kalıp hâlinde kullanılır. Türkçeden sözcük sözcük çevirmek yerine bunları bütün olarak öğrenin.

İngilizce	Türkçe	Dikkat
get up / wake up	kalkmak / uyanmak	[[She gets up]] (-s fiile)
have breakfast / lunch / dinner	kahvaltı / öğle / akşam yemeği yemek	[[the]] ya da [[a]] yok
have a shower	duş almak	[[take a shower]] da olur (ABD)
go to work / school / bed	işe / okula gitmek / yatmak	[[the]] yok
go home	eve gitmek	[[to]] yok
go to work by bus / by car / on foot	otobüsle / arabayla / yürüyerek işe gitmek	[[by the bus]] ✗

I have a shower and have breakfast. — Duş alır, kahvaltı yaparım.
He goes home at six. — O altıda eve gider.
We go to bed at eleven. — On birde yatarız.

⚠️ Türklerin tipik hatası: Türkçedeki “eve gitmek”, “kahvaltı yapmak” kalıplarını sözcük sözcük çevirmek. I go to home. ✗ I make breakfast (bu “kahvaltı hazırlamak” demektir) I go to the work. ✗ I sleep at eleven (“uyurum” der; “yatarım” için) → I go home. ✓ I have breakfast. ✓ I go to work. ✓ I go to bed at eleven. ✓

Zaman ifadeleri ve kelime sırası

Türkçede fiil sonda durur: “Ben her gün çay içerim.” İngilizcede sıra sabittir: özne + fiil + nesne + yer + zaman. Fiil özneden hemen sonra gelir; nesne fiilden sonra. Zaman ifadesi genellikle cümlenin sonuna, istenirse başına konur.

Özne	Fiil	Nesne / yer	Zaman
I	drink	tea	every morning.
Selin	teaches	English at a school	every day.
We	cook	dinner	in the evening.
Can	calls	us	on Sundays.

Sık kullanılan zaman ifadeleri: every day / every morning / every Sunday, in the morning / in the afternoon / in the evening, at night, at seven (saatlerde at), on Sundays (günlerde on; Ünite 9'da ayrıntılı).

💡 Vurgu için zaman ifadesini başa alabilirsiniz; ardından virgül koymak serbesttir: In the evening, we cook dinner together. Ama özne ile fiil yine yan yana kalır.

⚠️ Türklerin tipik hatası: Türkçe sırayla fiili sona atmak ya da nesneyi fiilden önce koymak. I every day tea drink. ✗ Selin English teaches. ✗ → I drink tea every day. ✓ Selin teaches English. ✓ Bir de everyden sonra çoğul kullanmak: every days ✗ → every day ✓

Kelimeler

✍️ Alıştırmaları çöz ve testi geç

🕊️ Dilmaçım ile ücretsiz İngilizce öğren →