📘 İngilizce kursu: tüm üniteler
A1 · Ünite 15: Dün (Yesterday)
Geçmiş zaman: was / were
Metin: Where were you yesterday?
Salı sabahı, İstanbul'da bir yazılım şirketinin ofisi. Selin dün işe gelmedi; İngiliz iş arkadaşı Tom ona dünkü toplantıyı anlatıyor. Metinde [[was]], [[were]], [[wasn't]], [[weren't]] biçimlerine ve [[Was…?]] / [[Were…?]] sorularına dikkat edin.
Tom: Good morning, Selin! You weren't at the meeting yesterday.
Günaydın, Selin! Dün toplantıda yoktun.
Selin: No, I wasn't. I was at home. I was sick.
Hayır, yoktum. Evdeydim. Hastaydım.
Tom: Oh no! Are you OK now?
Eyvah! Şimdi iyi misin?
Selin: Yes, I'm fine today, thanks. How was the meeting?
Evet, bugün iyiyim, teşekkürler. Toplantı nasıldı?
Tom: It was very long! It was from two to five.
Çok uzundu! İkiden beşe kadardı.
Selin: Were all the managers there?
Bütün müdürler orada mıydı?
Tom: Yes, they were. And the new boss was there too. Her name is Ms. Clark.
Evet, oradaydılar. Yeni patron da oradaydı. Adı Bayan Clark.
Selin: What was she like? Was she nice?
Nasıl biriydi? İyi biri miydi?
Tom: Yes, she was very friendly. And there were cakes and coffee!
Evet, çok cana yakındı. Bir de kekler ve kahve vardı!
Selin: Cakes? Oh no! Were they good?
Kek mi? Olamaz! Güzeller miydi?
Tom: They were delicious. But there weren't any cakes for you. Sorry!
Çok lezzetliydiler. Ama sana hiç kek kalmadı. Kusura bakma!
Selin: Ha ha! Never mind. And where were you last Friday? Your desk was empty.
Ha ha! Boş ver. Peki sen geçen cuma neredeydin? Masan boştu.
Tom: I was in Ankara with two clients. We were at their office all day.
İki müşteriyle Ankara'daydım. Bütün gün onların ofisindeydik.
Selin: Two busy days for you, then! Was it a nice trip?
Demek senin için iki yoğun gün! Güzel bir yolculuk muydu?
Dilbilgisi
Geçmiş zamanda “olmak”: was / were
Türkçede geçmişteki bir durumu “-di” ekiyle anlatırız: “Evdeydim”, “Hastaydı”, “Oradaydılar”. İngilizcede am / is / are fiilinin geçmiş biçimleri yalnızca iki tanedir: was ve were. Hangisinin geleceğini yine özne belirler.
| Şimdiki zaman | Geçmiş zaman | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|---|
| I am | I was | ay wız | ben …-dim |
| you are | you were | yu wır | sen …-din |
| he / she / it is | he / she / it was | hi / şi / it wız | o …-di |
| we are | we were | wi wır | biz …-dik |
| you are | you were | yu wır | siz …-diniz |
| they are | they were | dey wır | onlar …-diler |
- I was at home yesterday. — Dün evdeydim.
- The meeting was very long. — Toplantı çok uzundu.
- We were in Ankara last week. — Geçen hafta Ankara'daydık.
- The cakes were delicious. — Kekler çok lezzetliydi.
💡 Kolay ezber: am ve is → was; are → were. Cümle içinde vurgusuz söylenince was “wız”, were “wır” diye kısalır. was ve werenin olumlu biçimde kısaltması yoktur: I'was ✗
⚠️ Türklerin tipik hatası 1: özneye uymayan biçimi seçmek. I were tired. ✗ They was at home. ✗ You was late. ✗ → I was tired. ✓ They were at home. ✓ You were late. ✓ Unutmayın: you tekil de olsa were alır.
⚠️ Türklerin tipik hatası 2: wası başka bir fiille birlikte kullanmak. “Dün evde kaldım” derken I was stay at home. ✗ Bu ünitede yalnızca durum anlatıyoruz: I was at home. ✓ (Evdeydim.) Hareket bildiren fiillerin geçmişini (stayed, watched…) sonraki ünitede öğreneceğiz.
Olumsuz: wasn't / weren't
Olumsuz cümle tıpkı şimdiki zamandaki gibi kurulur: not, was / wereden hemen sonra gelir. Konuşmada hep kısaltma kullanılır: was not → wasn't, were not → weren't.
| İngilizce | Kısaltma | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|---|
| I was not | I wasn't | ay WA-zınt | ben … değildim |
| you were not | you weren't | yu WÖRNT | sen … değildin |
| he / she / it was not | he / she / it wasn't | hi / şi / it WA-zınt | o … değildi |
| we were not | we weren't | wi WÖRNT | biz … değildik |
| they were not | they weren't | dey WÖRNT | onlar … değildi |
- I wasn't at work yesterday. — Dün işte değildim.
- The film wasn't interesting. — Film ilginç değildi.
- My parents weren't at home. — Annemle babam evde değildi.
💡 Türkçede “Dün toplantıda yoktun” deriz; İngilizcede bu da to be ile söylenir: You weren't at the meeting. Yani yer bildiren “vardı / yoktu” cümlelerinde de was / were kullanılır.
⚠️ Türklerin tipik hatası: notı yanlış yere koymak ya da did eklemek. I not was at home. ✗ I didn't be at home. ✗ I wasn't be there. ✗ → I wasn't at home. ✓ was / were olumsuzu kendi başına yapar; yardımcı fiil gerekmez.
Soru ve kısa cevap: Were you…? — Yes, I was.
Türkçede “Hasta mıydın?” deriz; kelime sırası değişmez. İngilizcede was / were öznenin önüne geçer (tıpkı Are you…? gibi). Kısa cevapta da yine was / were kullanılır.
| Düz cümle | Soru | Kısa cevap | Türkçe |
|---|---|---|---|
| You were sick. | Were you sick? | Yes, I was. / No, I wasn't. | Hasta mıydın? |
| She was nice. | Was she nice? | Yes, she was. / No, she wasn't. | İyi biri miydi? |
| They were there. | Were they there? | Yes, they were. / No, they weren't. | Oradalar mıydı? |
| It was cold. | Was it cold? | Yes, it was. / No, it wasn't. | Hava soğuk muydu? |
- Were you at the meeting? — No, I wasn't. — Toplantıda mıydın? — Hayır, değildim.
- Was the hotel nice? — Yes, it was. — Otel güzel miydi? — Evet, güzeldi.
💡 Soru you ile sorulduğunda cevapta I ya da we kullanın: Were you at home? — Yes, I was. (tek kişi) / Yes, we were. (birden çok kişi).
⚠️ Türklerin tipik hatası: soruyu did ile kurmak ya da kısa cevapta biçimi karıştırmak. Did you be sick? ✗ Were you was sick? ✗ → Were you sick? ✓ Kısa cevapta: Yes, I were. ✗ Yes, I was sick yesterday, yes. (gereksiz uzun) → Yes, I was. ✓
Soru kelimeleriyle: Where were you? How was it?
Soru kelimesi (where, how, who, what, when) en başa gelir, ardından was / were ve özne gelir: soru kelimesi + was/were + özne.
| İngilizce | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| Where were you yesterday? | WER wır yu YES-tır-dey | Dün neredeydin? |
| How was the meeting? | HAU wız dı Mİ-ting | Toplantı nasıldı? |
| How was your weekend? | HAU wız yor WİK-end | Hafta sonun nasıldı? |
| Who was there? | HU wız DER | Orada kim vardı? |
| What was she like? | WAT wız şi LAYK | Nasıl biriydi? |
| When was the party? | WEN wız dı PAR-ti | Parti ne zamandı? |
How was…? bir şeyin genel olarak nasıl geçtiğini sorar (How was the trip? — It was great!). What was … like? ise bir kişinin, yerin ya da şeyin nasıl bir şey olduğunu sorar (What was the hotel like? — It was small but clean.).
💡 Who was there? sorusunda cevap çoğul olsa bile soru was ile sorulur: Who was there? — Tom and Ms. Clark were there.
⚠️ Türklerin tipik hatası 1: soru kelimesinden sonra sırayı düz cümle gibi bırakmak. Where you were? ✗ How the meeting was? ✗ → Where were you? ✓ How was the meeting? ✓
⚠️ Türklerin tipik hatası 2: “Nasıldı?” sorusunda iki kalıbı birleştirmek. How was it like? ✗ → How was it? ✓ ya da What was it like? ✓ like yalnızca what ile kullanılır.
Geçmiş zaman ifadeleri: yesterday, last, ago
Geçmişten söz ederken zaman ifadeleri çok önemlidir. Türkçedeki “dün”, “geçen”, “önce” sözlerinin İngilizce kullanımında küçük ama önemli farklar vardır.
| İngilizce | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| yesterday / yesterday morning | YES-tır-dey / YES-tır-dey MOR-ning | dün / dün sabah |
| last night | lest NAYT | dün gece, dün akşam |
| last week / month / year | lest WİK / MANT / YİR | geçen hafta / ay / yıl |
| last Monday / last summer | lest MAN-dey / lest SA-mır | geçen pazartesi / geçen yaz |
| two days ago / a week ago | TU deyz ı-GOU / ı WİK ı-GOU | iki gün önce / bir hafta önce |
| in 2020 / on Monday / at nine o'clock | in TWEN-ti TWEN-ti / an MAN-dey / et nayn ı-KLAK | 2020'de / pazartesi / saat dokuzda |
- I was in Izmir last summer. — Geçen yaz İzmir'deydim.
- She was sick two days ago. — İki gün önce hastaydı.
- Where were you last night? — Dün akşam neredeydin?
💡 Zaman ifadesi genellikle cümlenin sonuna gelir: I was at home yesterday. Vurgulamak için başa da alınabilir: Yesterday, I was at home.
⚠️ Türklerin tipik hatası 1: Türkçe sırayla “önce”yi başa koymak. before two days ✗ ago two days ✗ → two days ago ✓ ago süreden sonra gelir.
⚠️ Türklerin tipik hatası 2: last ve yesterday ile edat ya da the kullanmak. in last week ✗ the last year ✗ at yesterday ✗ yesterday night ✗ → last week ✓ last year ✓ yesterday ✓ last night ✓
there was / there were · I was born
there is / there are (var) yapısının geçmişi there was / there weredir (vardı). Tekil ve sayılamayan isimlerle there was, çoğul isimlerle there were kullanılır. Olumsuz ve soru biçimleri de aynı mantıkla kurulur.
- There was a problem with my computer. — Bilgisayarımda bir sorun vardı.
- There were cakes and coffee. — Kekler ve kahve vardı.
- There wasn't any milk. — Hiç süt yoktu.
- Were there many people? — Yes, there were. — Çok insan var mıydı? — Evet, vardı.
“Doğmak” İngilizcede bir durum olarak düşünülür ve her zaman to be ile söylenir: I was born in Konya. (Konya'da doğdum.) She was born in 2001. (2001'de doğdu.) Soru: Where were you born? (Nerede doğdun?) When were you born? (Ne zaman doğdun?)
💡 Yıllar ikişer ikişer okunur: 1998 → “nayn-TİN NAYN-ti-EYT”; 2000'den sonra genellikle two thousand and five (2005) ya da twenty twenty (2020) denir.
⚠️ Türklerin tipik hatası 1: “Doğdum” cümlesinde wası atlamak. I born in 1995. ✗ I am born in Ankara. ✗ → I was born in 1995. ✓ I was born in Ankara. ✓
⚠️ Türklerin tipik hatası 2: çoğul isimle there was kullanmak. There was many people. ✗ There was two cafés. ✗ → There were many people. ✓ There were two cafés. ✓
Kelimeler
- yesterday
YES-tır-dey
dün - last night
lest NAYT
dün gece, dün akşam - last week
lest WİK
geçen hafta - last year
lest YİR
geçen yıl - last Friday
lest FRAY-dey
geçen cuma - ago
ı-GOU
önce - the day before yesterday
dı DEY bi-FOR YES-tır-dey
evvelsi gün, dünden önceki gün - meeting
Mİ-ting
toplantı - manager
ME-nı-cır
müdür, yönetici - boss
BOS
patron, amir - client
KLAY-ınt
müşteri (hizmet alan) - office
O-fis
ofis, büro - desk
DESK
çalışma masası - trip
TRİP
gezi, yolculuk - sick
SİK
hasta - tired
TA-yırd
yorgun - busy
Bİ-zi
meşgul; yoğun - friendly
FREND-li
cana yakın, güler yüzlü - delicious
di-Lİ-şıs
çok lezzetli - empty
EMP-ti
boş - long
LONG
uzun - boring
BO-ring
sıkıcı - interesting
İN-trıs-ting
ilginç - all day
ol DEY
bütün gün - Never mind.
NE-vır MAYND
Boş ver. / Önemli değil. - be born
bi BORN
doğmak - What was it like?
WAT wız it LAYK
Nasıldı? (nasıl bir şeydi?) - weekend
WİK-end
hafta sonu