A2 · Ünite 13: İş ve meslekler (Jobs)

Present Perfect: for / since · How long…?

Metin: A job interview

Kerem, Kemer'deki küçük bir otelde resepsiyonist. Antalya'daki büyük bir otelde iş görüşmesine geldi; insan kaynakları müdürü Laura Bennett onunla konuşuyor. Metinde [[How long have you…?]] sorularına ve [[for]] ile [[since]] arasındaki farka dikkat edin.

Laura: Good morning, Kerem. Please sit down. So, you're a receptionist at the moment, right?
Günaydın Kerem. Lütfen oturun. Evet, şu anda resepsiyonistsiniz, değil mi?

Kerem: Yes, that's right. I work at a small hotel in Kemer.
Evet, doğru. Kemer'de küçük bir otelde çalışıyorum.

Laura: How long have you worked there?
Ne zamandır orada çalışıyorsunuz?

Kerem: I've worked there since 2023, so for about three years.
2023'ten beri orada çalışıyorum, yani yaklaşık üç yıldır.

Laura: And what did you do before that?
Peki ondan önce ne yaptınız?

Kerem: I worked for a travel agency in Izmir for two years. Then I moved to Antalya.
İzmir'de bir seyahat acentesinde iki yıl çalıştım. Sonra Antalya'ya taşındım.

Laura: I see. And how long have you lived in Antalya?
Anlıyorum. Peki ne zamandır Antalya'da yaşıyorsunuz?

Kerem: I've lived here since I got married. My wife is from Antalya.
Evlendiğimden beri burada yaşıyorum. Eşim Antalyalı.

Laura: Your English is very good. Do you speak any other languages?
İngilizceniz çok iyi. Başka dil konuşuyor musunuz?

Kerem: Thank you. I also speak a little German. I've had a German teacher since January.
Teşekkür ederim. Biraz da Almanca konuşuyorum. Ocaktan beri bir Almanca öğretmenim var.

Laura: Great. A lot of our guests are from Germany. Why do you want to change jobs?
Harika. Misafirlerimizin çoğu Almanya'dan. Neden iş değiştirmek istiyorsunuz?

Kerem: I've been at the same hotel for a long time, and I want a new challenge. Your hotel is bigger, and I can learn a lot here.
Uzun zamandır aynı oteldeyim ve yeni bir meydan okuma istiyorum. Sizin oteliniz daha büyük ve burada çok şey öğrenebilirim.

Laura: That makes sense. We'd like a reference from your manager. How long has she known you?
Mantıklı. Müdürünüzden bir referans istiyoruz. O sizi ne zamandır tanıyor?

Kerem: She's known me for three years, since my first day at work.
Beni üç yıldır, işteki ilk günümden beri tanıyor.

Laura: Perfect. Thank you, Kerem. We'll call you next week.
Mükemmel. Teşekkürler Kerem. Sizi gelecek hafta arayacağız.

Kerem: Thank you for your time. Have a nice day!
Zaman ayırdığınız için teşekkür ederim. İyi günler!

Dilbilgisi

“…dır / …den beri”: geçmişten bugüne süren durum

Türkçede “Üç yıldır burada çalışıyorum”, “2023'ten beri Antalya'da yaşıyorum” derken şimdiki zaman kullanırız: iş geçmişte başladı ve hâlâ sürüyor. İngilizcede bu anlam şimdiki zamanla değil, Present Perfect ile söylenir: have / has + V3. Present Perfect'i deneyimler (Have you ever…?) ve just / yet / already ile tanıdınız; bu, onun üçüncü önemli kullanımıdır.

İngilizce	Türkçe
I've worked here for three years.	Üç yıldır burada çalışıyorum.
She's lived in Izmir since 2020.	2020'den beri İzmir'de yaşıyor.
We've known each other for ages.	Yıllardır birbirimizi tanıyoruz.
He hasn't had a job since March.	Marttan beri işi yok.
They've been married for ten years.	On yıldır evliler.

Bu cümleleri bir zaman çizgisi gibi düşünün: başlangıç geçmişte (2023), çizgi bugüne kadar uzanıyor ve büyük olasılıkla devam edecek. Present Perfect tam olarak bu “geçmiş + şimdi” bağlantısını anlatır.

I've had this phone for two years. — İki yıldır bu telefonu kullanıyorum. (Bu telefon iki yıldır bende.)
Laura has worked at the hotel since 2019. — Laura 2019'dan beri otelde çalışıyor.
I haven't seen him for a long time. — Onu uzun zamandır görmedim.

💡 Olumsuz cümlede Türkçe de geçmiş zamana kayar: “Onu uzun zamandır görmedim.” İngilizcede yine Present Perfect: I haven't seen him for a long time.

⚠️ Türklerin tipik hatası: Türkçedeki şimdiki zamanı birebir çevirmek. I work here for three years. ✗ I am working here since 2023. ✗ She lives in Izmir since 2020. ✗ → I've worked here for three years. ✓ I've worked here since 2023. ✓ She's lived in Izmir since 2020. ✓ Kural: cümlede “ne zamandan beri / ne kadar zamandır” anlamı varsa fiil Present Perfect olur.

for mu, since mi?

İki sözcük de “…dır / …den beri” anlamı verir ama farklı şeylerin önüne gelir. for bir süre bildirir (ne kadar?): Türkçedeki “-dır, -dir” ekine karşılık gelir. since bir başlangıç noktası bildirir (ne zamandan beri?): Türkçedeki “-den beri”dir.

for + süre	since + başlangıç	Türkçe
for three years	since 2023	üç yıldır / 2023'ten beri
for two weeks	since last Monday	iki haftadır / geçen pazartesiden beri
for six months	since April	altı aydır / nisandan beri
for an hour	since nine o'clock	bir saattir / saat dokuzdan beri
for a long time	since I was a child	uzun zamandır / çocukluğumdan beri
for ages	since my first day	yıllardır / ilk günümden beri

I've been here for an hour. — Bir saattir buradayım.
I've been here since nine o'clock. — Saat dokuzdan beri buradayım.
She's known me since my first day at work. — İşteki ilk günümden beri beni tanıyor.

💡 Pratik test: önündeki ifadeye “ne kadar?” diye sorabiliyorsanız for, “ne zamandan beri?” diye sorabiliyorsanız since. all my life (bütün hayatım boyunca) ve all day (bütün gün) ise edatsız kullanılır: I've lived here all my life.

⚠️ Türklerin tipik hatası 1: sincei süreyle kullanmak. I've worked here since three years. ✗ → for three years ✓ Türkçede “üç yıldır” dediğimiz her yerde for gelir; since yalnızca bir tarih, gün, saat ya da olaydan önce kullanılır.

⚠️ Türklerin tipik hatası 2: “-den beri”yi from ile çevirmek. I've lived here from 2020. ✗ → since 2020 ✓ from başlangıç ve bitişi birlikte verirken kullanılır: from 2020 to 2023 (2020'den 2023'e kadar).

How long…? — Süre sormak

Bir durumun ne kadar zamandır sürdüğünü sormak için kalıp: How long + have / has + özne + V3? Cevap kısaca For… ya da Since… ile verilebilir, isterseniz tam cümle kurabilirsiniz.

Soru	Kısa cevap	Türkçe
How long have you worked there?	For about three years.	Ne zamandır orada çalışıyorsun? — Yaklaşık üç yıldır.
How long have you lived in Antalya?	Since 2023.	Ne zamandır Antalya'da yaşıyorsun? — 2023'ten beri.
How long has she known you?	Since my first day.	Seni ne zamandır tanıyor? — İlk günümden beri.
How long have they been married?	For ten years.	Ne zamandır evliler? — On yıldır.

How long have you had your car? — I've had it since 2021. — Araban ne zamandır sende? — 2021'den beri bende.
How long has Kerem been a receptionist? — For three years. — Kerem ne zamandır resepsiyonist? — Üç yıldır.

💡 been, be fiilinin üçüncü halidir (V3). “Ne zamandır buradasın / öğretmensin / evlisin?” gibi to be cümlelerinde soru How long have you been…? olur.

⚠️ Türklerin tipik hatası: Türkçedeki “Ne zamandır buradasın?” sorusunu kelimesi kelimesine çevirmek. How long are you here? ✗ How long do you work here? ✗ → How long have you been here? ✓ How long have you worked here? ✓ Dikkat: How long are you here for? doğru bir cümledir ama başka bir şey sorar: “Burada ne kadar kalacaksın?” (gelecek).

Bitti mi, sürüyor mu? Past Simple ve Present Perfect

for iki zamanla da kullanılabilir; anlamı fiilin zamanı belirler. Past Simple + for: o dönem bitti, artık o durumda değilsiniz. Present Perfect + for: durum hâlâ sürüyor. Diyalogda Kerem ikisini de kullandı.

Past Simple (bitti)	Present Perfect (sürüyor)	Fark
I worked in Izmir for two years.	I've worked in Kemer for three years.	İzmir'de artık yok / Kemer'de hâlâ çalışıyor
She lived in London for a year.	She's lived in Ankara for a year.	Londra'da artık yaşamıyor / Ankara'da yaşıyor
We were friends for ten years.	We've been friends for ten years.	Artık arkadaş değiller / Hâlâ arkadaşlar

Aynı bilgi ago ile de verilebilir; ago geçmişte belirli bir anı gösterdiği için yalnızca Past Simple ile gelir: I started this job three years ago. = I've had this job for three years. Bir de sinceden sonra bir olay söylenirse o olay Past Simple'dır: since I got married, since I moved to Antalya, since I was a child.

I moved to Antalya three years ago. — Üç yıl önce Antalya'ya taşındım.
I've lived in Antalya for three years. — Üç yıldır Antalya'da yaşıyorum.
I've lived in Antalya since I got married. — Evlendiğimden beri Antalya'da yaşıyorum.

⚠️ Türklerin tipik hatası 1: agoyu Present Perfect ile kullanmak. I've started this job three years ago. ✗ → I started this job three years ago. ✓ ago, yesterday, last year, in 2023 gibi bitmiş zaman ifadeleri Present Perfect'le gelmez.

⚠️ Türklerin tipik hatası 2: sinceden sonraki olayı da Present Perfect yapmak. since I've moved here ✗ → since I moved here ✓ Ana cümle Present Perfect, sinceli bölüm Past Simple: I've lived here since I moved from Izmir.

know, be, have: “-yor” diyemediğimiz fiiller

Bazı fiiller bir eylem değil, bir durum anlatır: know (tanımak, bilmek), be (olmak), have (sahip olmak), like (sevmek). Bu fiiller -ing almaz. Süre anlatırken bunlarla mutlaka Present Perfect kullanılır: I've known her for years. I've had this car since 2020. He's been a doctor for ten years.

I've known Laura since university. — Laura'yı üniversiteden beri tanıyorum.
She's been a teacher for twenty years. — Yirmi yıldır öğretmen.
We've had this house for a long time. — Bu ev uzun zamandır bizim.
He's been ill since Monday. — Pazartesiden beri hasta.

💡 work, live, study, learn gibi eylem fiilleriyle B1'de bir yapı daha göreceksiniz: I've been working here for three years. (Present Perfect Continuous). work ve live ile iki yapı çoğu zaman aynı anlama gelir; şimdilik I've worked / I've lived yeterli ve doğrudur.

⚠️ Türklerin tipik hatası: “On yıldır tanıyorum”, “Beş yıldır öğretmenim” cümlelerini şimdiki ya da geniş zamanla kurmak. I know him for ten years. ✗ I'm knowing him since school. ✗ I am a teacher for five years. ✗ → I've known him for ten years. ✓ I've known him since school. ✓ I've been a teacher for five years. ✓

İş hakkında konuşmak: work as / for / in / at

Birinin mesleğini sormanın en doğal yolu What do you do? (Ne iş yapıyorsunuz?) sorusudur. Cevapta meslek I'm a… ile söylenir; nerede ve hangi görevde çalıştığınızı anlatmak için work fiilinden sonra farklı edatlar gelir.

Kalıp	Ne gelir?	Örnek	Türkçe
work as	meslek, görev	I work as a receptionist.	Resepsiyonist olarak çalışıyorum.
work for	şirket, kişi	She works for a travel agency.	Bir seyahat acentesinde çalışıyor.
work in	alan, şehir, bölüm	He works in tourism / in Antalya.	Turizmde / Antalya'da çalışıyor.
work at	belirli iş yeri	I work at a small hotel.	Küçük bir otelde çalışıyorum.

What do you do? — I'm a nurse. I work at a hospital in Bursa. — Ne iş yapıyorsun? — Hemşireyim. Bursa'da bir hastanede çalışıyorum.
My brother is unemployed at the moment. He's applied for three jobs. — Erkek kardeşim şu anda işsiz. Üç işe başvurdu.
My mother is retired. She worked as a teacher for thirty years. — Annem emekli. Otuz yıl öğretmen olarak çalıştı.

💡 Kalıcı iş için geniş zaman kullanılır: I work in a bank. Şimdiki zaman (I'm working in a bank) geçici bir durumu anlatır: “Şu sıralar bir bankada çalışıyorum (yaz stajı gibi).”

⚠️ Türklerin tipik hatası 1: “olarak” anlamında like kullanmak. I work like a receptionist. ✗ (like = gibi: “Resepsiyonist gibi çalışıyorum”) → I work as a receptionist. ✓

⚠️ Türklerin tipik hatası 2: workü sayılabilir isim gibi kullanmak. I'm looking for a work. ✗ I have two works. ✗ → I'm looking for a job. ✓ I have two jobs. ✓ work isim olarak sayılamaz: I have a lot of work today. ✓

Kelimeler

✍️ Alıştırmaları çöz ve testi geç

🕊️ Dilmaçım ile ücretsiz İngilizce öğren →