Жөнөтүлбөгөн кат — Gönderilmemiş Mektup

Селин Таласка жайкы эс алууга келгенде, Азаматтын чоң энеси Салийка апа ага бир жумуш тапшырды. — Кызым, сандыкты тазалап берчи, көзүм начар көрүп калды, — деди ал. Сандык эски үйдүн төрүндө, кооз килемдин астында турчу. Анын ичинде жүздөгөн нерсе бар эле: саймалуу жоолуктар, эски сүрөттөр, бир жуп күмүш билерик, балдардын кичинекей кийимдери. Ар бир буюмдун өз тарыхы бар экенин Селин сезип турду.

Сандыктын эң түбүндө саргайган бир конверт жатыптыр. Анын бетине тыкан кол жазма менен "Талас району, Кара-Суу айылы, Салийкага" деп жазылыптыр. Маркасы да чапталган, бирок почтанын мөөрү жок эле. Демек, кат эч качан жөнөтүлгөн эмес. Конверттин артында майда тамгалар менен: "Фрунзе, 1971-жыл, март" деп жазылган.

Селин катты ачкысы келди, бирок токтоду. Бул анын каты эмес эле. Ал конвертти алып, короодо чай ичип отурган Салийка апага барды. — Апа, мен муну сандыктын түбүнөн таптым, — деди ал акырын. Чоң эне конвертти колуна алып, кол жазманы көргөндө жүзү өзгөрүп кетти. — Бул Калыктын колу, — деди ал шыбырап. Калык ата — Азаматтын чоң атасы — он жыл мурун дүйнөдөн кайткан.

— Окуп бересиңби, кызым? Көзүм көрбөйт, — деди Салийка апа. Селин бир аз тартынды, анткени кыргызча кол жазманы окуу ага оңой эмес болчу. Бирок чоң эненин өтүнүчүн жерге таштай алган жок. Ал конвертти этияттык менен ачты. Ичинде эки барак кагаз бар экен, бети майда тамгалар менен толтурулган.

"Салийка, саламатсыңбы", — деп окуй баштады Селин. "Мен бул катты үч жолу жазып, үч жолу айрып салдым." "Бул төртүнчүсү, муну да жөнөтөрүмдү билбейм." "Мен шаарда окуп жатам, бирок ар бир лекцияда сенин жылмайганыңды эстейм." "Былтыр жайында көпүрөнүн жанында сен мага суу сунганда, мен сага бир ооз сөз айта алган эмесмин." "Эми айтайын: мен сени жакшы көрөм." "Эгер мага жооп жазбасаң, түшүнөм, сени эч качан тынчсыздандырбайм." "Ал эми жооп жазсаң, жайында айылга келип, атаң менен сүйлөшөм." "Сени күткөн Калык."

Селин окуп бүткөндө, короодо узак тынчтык өкүм сүрдү. Анан Салийка апа күтүлбөгөн жерден күлүп жиберди. Ал күлүп жатты, бирок көзүнөн жаш агып жатты. — Апа, эмне болду? — деп сурады Селин ыңгайсызданып. — Ал бул катты жөнөтпөптүр, — деди чоң эне. — Бирок мен анын ар бир сөзүн билем. Селин эч нерсе түшүнгөн жок.

— Ошол жылы жайында ал айылга келди, — деп айтып берди Салийка апа. — Бир кечинде мени көпүрөнүн жанына чакырып, чөнтөгүнөн бир кагаз чыгарды. — Ошол кагазды карап туруп, сөздөрдү бирден-бирден окуп берди, үнү калтырап. — "Мен бул катты үч жолу жазып, үч жолу айрып салдым" деп баштаганын азыр да унутпайм. — Мен күлүп: "Анда эмне үчүн жөнөткөн жоксуң?" — деп сурадым. — Ал: "Кат жооп күтөт, а мен күтө албадым", — деп жооп берди. — Ошол эле күздө биз үйлөндүк.

Салийка апа конвертти көкүрөгүнө кысып, бир аз унчукпай отурду. — Элүү беш жыл бою мен ал кагазды жоголуп кетти деп ойлоп жүрүптүрмүн, — деди ал. — Көрсө, ал аны менин сандыгыма өзү салып койгон экен. Ошол кечинде Салийка апа неберелерин чогултуп, катты Селинге дагы бир жолу окутту. Бул жолу ал көзүн жумуп, Селин менен кошо шыбырап айтып отурду. Анткени ал ар бир сөздү жатка билчү.