📚 Tüm ileri seviye kelime desteleri
Bilim, eğitim ve akademik dil: C1 seviyesi Rusça kelimeler
Araştırma, yöntem, kanıt ve üniversite hayatının akademik kelimeleri. 50 kelime; her birinde örnek cümle, Türkçe anlam ve sesli dinleme.
иссле́довать (что?) — araştırmak, incelemek
Учёные иссле́дуют влия́ние сна на па́мять челове́ка.
Bilim insanları uykunun insan hafızasına etkisini araştırıyor.
иссле́дование — araştırma, inceleme
Результа́ты иссле́дования опублико́ваны в изве́стном нау́чном журна́ле.
Araştırmanın sonuçları tanınmış bir bilimsel dergide yayımlandı.
обосно́вывать / обоснова́ть (что?) — gerekçelendirmek, temellendirmek
А́втор убеди́тельно обоснова́л свой вы́бор ме́тода.
Yazar yöntem seçimini ikna edici biçimde gerekçelendirdi.
рассма́тривать / рассмотре́ть (что?) — ele almak, incelemek
В ста́тье рассма́тривается пробле́ма урбаниза́ции в Центра́льной А́зии.
Makalede Orta Asya'daki kentleşme sorunu ele alınıyor.
гипо́теза — hipotez, varsayım
На́ша гипо́теза пока́ не подтверждена́ эксперимента́льно.
Hipotezimiz henüz deneysel olarak doğrulanmadı.
подтвержда́ть / подтверди́ть (что?) — doğrulamak, teyit etmek
Повто́рный экспериме́нт подтверди́л на́шу гипо́тезу.
Tekrarlanan deney hipotezimizi doğruladı.
опроверга́ть / опрове́ргнуть (что?) — çürütmek, yalanlamak
Но́вые да́нные опрове́ргли пре́жнюю тео́рию о происхожде́нии языка́.
Yeni veriler dilin kökenine ilişkin önceki kuramı çürüttü.
предположе́ние — varsayım, tahmin
Э́то всего́ лишь предположе́ние, его́ ну́жно прове́рить.
Bu sadece bir varsayım, doğrulanması gerekiyor.
ста́вить / поста́вить экспериме́нт — deney yapmak
Учёные поста́вили экспериме́нт на лаборато́рных мы́шах.
Bilim insanları laboratuvar fareleri üzerinde deney yaptı.
вы́борка — örneklem
Вы́борка состоя́ла из двухсо́т студе́нтов трёх университе́тов.
Örneklem üç üniversiteden iki yüz öğrenciden oluşuyordu.
достове́рный — güvenilir, doğruluğu kanıtlanmış
Для таки́х вы́водов нужны́ бо́лее достове́рные да́нные.
Böyle sonuçlar için daha güvenilir veriler gerekiyor.
де́лать / сде́лать вы́вод — sonuç çıkarmak
На осно́ве э́тих да́нных мо́жно сде́лать ва́жный вы́вод.
Bu verilere dayanarak önemli bir sonuç çıkarılabilir.
доказа́тельство — kanıt, ispat
У нас пока́ нет убеди́тельных доказа́тельств э́той тео́рии.
Bu kuramın henüz ikna edici kanıtlarına sahip değiliz.
опира́ться / опере́ться (на что?) — dayanmak, temel almak
Иссле́дование опира́ется на большо́й объём статисти́ческих да́нных.
Araştırma büyük miktarda istatistiksel veriye dayanıyor.
ссыла́ться / сосла́ться (на кого́? на что?) — atıfta bulunmak, kaynak göstermek
А́втор ча́сто ссыла́ется на рабо́ты зарубе́жных учёных.
Yazar sık sık yabancı bilim insanlarının çalışmalarına atıf yapıyor.
ссы́лка — atıf, kaynak gösterme; bağlantı (link)
Ка́ждая цита́та должна́ сопровожда́ться ссы́лкой на исто́чник.
Her alıntıya kaynak gösterimi eşlik etmelidir.
нау́чный руководи́тель — tez danışmanı
Мой нау́чный руководи́тель внима́тельно прове́рил пе́рвую главу́.
Tez danışmanım ilk bölümü dikkatle kontrol etti.
защища́ть / защити́ть диссерта́цию — tez savunmak
Она́ успе́шно защити́ла диссерта́цию в про́шлом году́.
Geçen yıl tezini başarıyla savundu.
кандида́т нау́к — bilim adayı (doktora derecesine denk unvan)
Он стал кандида́том нау́к в три́дцать лет.
Otuz yaşında doktora derecesini aldı.
аспира́нт — doktora öğrencisi
Аспира́нты ча́сто веду́т семина́ры у первоку́рсников.
Doktora öğrencileri sık sık birinci sınıflara seminer dersleri veriyor.
сдава́ть / сдать зачёт — geçti/kaldı sınavına girmek / geçmek
Он сдал зачёт то́лько со второ́й попы́тки.
Geçti/kaldı sınavını ancak ikinci denemede geçebildi.
успева́емость — ders başarısı, akademik başarı
По́сле рефо́рмы успева́емость студе́нтов заме́тно повы́силась.
Reformdan sonra öğrencilerin ders başarısı belirgin biçimde arttı.
стипе́ндия — burs
Отли́чники получа́ют повы́шенную стипе́ндию ка́ждый ме́сяц.
Pekiyi öğrenciler her ay artırılmış burs alıyor.
абитурие́нт — üniversite adayı
Абитурие́нты подаю́т докуме́нты в приёмную коми́ссию до конца́ ию́ля.
Üniversite adayları belgelerini temmuz sonuna kadar kayıt komisyonuna veriyor.
рефера́т — kaynak taramasına dayalı ödev, özet çalışma
К пя́тнице ну́жно написа́ть рефера́т по филосо́фии.
Cumaya kadar felsefe dersinden bir ödev yazmak gerekiyor.
конспе́кт — ders notu, özet not
Пе́ред экза́меном я взял у одноку́рсника конспе́кты ле́кций.
Sınavdan önce bir sınıf arkadaşımdan ders notlarını aldım.
реце́нзия — hakem raporu, eleştiri yazısı
Реце́нзия на на́шу ста́тью оказа́лась о́чень стро́гой.
Makalemiz hakkındaki hakem raporu çok sert çıktı.
аннота́ция — özet (makale özeti, abstract)
Аннота́ция к ста́тье не должна́ превыша́ть двухсо́т слов.
Makale özeti iki yüz kelimeyi geçmemelidir.
те́рмин — terim
Э́тот те́рмин впервы́е ввёл неме́цкий фило́соф.
Bu terimi ilk kez bir Alman filozof ortaya attı.
методоло́гия — metodoloji, yöntembilim
Методоло́гия иссле́дования подро́бно опи́сана во второ́й главе́.
Araştırmanın metodolojisi ikinci bölümde ayrıntılı olarak anlatılıyor.
ме́тодика — yöntem, uygulama tekniği
Мы разрабо́тали но́вую ме́тодику обуче́ния иностра́нным языка́м.
Yabancı dil öğretimi için yeni bir yöntem geliştirdik.
измере́ние — ölçüm, ölçme
Измере́ния проводи́лись ка́ждые два часа́ в тече́ние неде́ли.
Ölçümler bir hafta boyunca her iki saatte bir yapıldı.
погре́шность — hata payı, ölçüm hatası
Погре́шность измере́ний не превыша́ла двух проце́нтов.
Ölçümlerin hata payı yüzde ikiyi geçmiyordu.
закономе́рность — düzenlilik, yasa, örüntü
Учёные вы́явили интере́сную закономе́рность в поведе́нии потреби́телей.
Bilim insanları tüketici davranışında ilginç bir örüntü saptadı.
выявля́ть / вы́явить (что?) — ortaya çıkarmak, saptamak
Опро́с вы́явил серьёзные пробле́мы в шко́льном образова́нии.
Anket okul eğitimindeki ciddi sorunları ortaya çıkardı.
излага́ть / изложи́ть (что?) — anlatmak, ifade etmek, ortaya koymak
Изложи́те свои́ мы́сли я́сно и кра́тко.
Düşüncelerinizi açık ve kısa biçimde ifade edin.
формули́ровать / сформули́ровать (что?) — formüle etmek, dile getirmek
Сформули́руйте цель и зада́чи ва́шего иссле́дования.
Araştırmanızın amacını ve hedeflerini belirtin.
приводи́ть / привести́ приме́р — örnek vermek
Приведи́те приме́р из совреме́нной ру́сской литерату́ры.
Çağdaş Rus edebiyatından bir örnek verin.
сопоставля́ть / сопоста́вить (что? с чем?) — karşılaştırmak, kıyaslamak
Иссле́дователи сопоста́вили да́нные двух стран за де́сять лет.
Araştırmacılar iki ülkenin on yıllık verilerini karşılaştırdı.
обобща́ть / обобщи́ть (что?) — genellemek; özetlemek
Нельзя́ обобща́ть результа́ты на осно́ве одного́ слу́чая.
Tek bir vakaya dayanarak sonuçlar genellenemez.
учёная сте́пень — akademik derece
Для э́той до́лжности тре́буется учёная сте́пень.
Bu kadro için akademik derece gerekiyor.
публика́ция — yayın
У него́ бо́лее тридцати́ публика́ций в междунаро́дных журна́лах.
Uluslararası dergilerde otuzdan fazla yayını var.
цити́ровать / процити́ровать (кого́? что?) — alıntı yapmak, atıf yapmak
Э́ту ста́тью цити́руют иссле́дователи во всём ми́ре.
Bu makaleye dünyanın her yerinden araştırmacılar atıf yapıyor.
актуа́льность — güncellik, önem
Во введе́нии ну́жно показа́ть актуа́льность вы́бранной те́мы.
Girişte seçilen konunun güncelliğini göstermek gerekir.
эмпири́ческий — ampirik, deneysel
Рабо́та осно́вана на эмпири́ческих да́нных из пяти́ регио́нов.
Çalışma beş bölgeden elde edilen ampirik verilere dayanıyor.
соверша́ть / соверши́ть откры́тие — keşif yapmak
Молодо́й учёный соверши́л ва́жное откры́тие в генети́ке.
Genç bilim insanı genetikte önemli bir keşif yaptı.
опро́с — anket, kamuoyu yoklaması
В опро́се при́няли уча́стие бо́лее ты́сячи респонде́нтов.
Ankete bin kişiden fazla katılımcı katıldı.
отчисля́ть / отчи́слить (кого́? отку́да?) — okuldan kaydını silmek, atmak
Его́ отчи́слили из университе́та за системати́ческие прогу́лы.
Sürekli devamsızlık yüzünden üniversiteden kaydı silindi.
зао́чное обуче́ние — açık öğretim, devamsız (dışarıdan) eğitim
Она́ рабо́тает и у́чится на зао́чном отделе́нии.
Hem çalışıyor hem de açık öğretimde okuyor.
ка́федра — anabilim dalı, bölüm (kürsü)
Он уже́ мно́го лет заве́дует ка́федрой исто́рии.
Yıllardır tarih anabilim dalının başkanlığını yürütüyor.