A1 · Ünite 4: Nerede? (Где?)
Bulunma hâli (-e) · в/на · где
Metin: Где ты?
Selim, Bişkek'te bir turizm şirketinde rehber olarak çalışıyor. Bugün şirketin iki grubu var: biri yeni geliyor, öteki İzmir'den gelmiş ve şehri geziyor. Selim, Kırgız iş arkadaşı Aygül'ü telefonla arıyor: kim nerede?
Сели́м: Алло́, Айгу́ль? Приве́т! Где ты?
Alo, Aygül? Selam! Neredesin?
Айгу́ль: Приве́т, Сели́м! Я на рабо́те, в о́фисе.
Selam Selim! İşteyim, ofisteyim.
Сели́м: А тури́сты? Они́ уже́ в гости́нице?
Ya turistler? Otele vardılar mı?
Айгу́ль: Нет, они́ ещё в аэропорту́.
Hayır, hâlâ havalimanındalar.
Сели́м: А где води́тель?
Peki şoför nerede?
Айгу́ль: Он на у́лице, в маши́не.
Dışarıda, arabada.
Айгу́ль: А ты где? До́ма?
Ya sen neredesin? Evde misin?
Сели́м: Нет, я не до́ма. Я в музе́е, на экску́рсии.
Hayır, evde değilim. Müzedeyim, turdayım.
Айгу́ль: А где тури́сты из Изми́ра? То́же в музе́е?
Peki İzmirli turistler nerede? Onlar da müzede mi?
Сели́м: Нет, они́ уже́ в кафе́ на пло́щади.
Hayır, onlar artık meydandaki kafedeler.
Айгу́ль: Отли́чно! Зна́чит, ве́чером все в гости́нице.
Harika! Demek akşam herkes otelde.
Сели́м: Да, в гости́нице. Пока́!
Evet, otelde. Görüşürüz!
Dilbilgisi
Nerede? Ben, sen, o nerede?
Yer sormak için где (nerede) kullanılır. Türkçedeki gibi “olmak” fiili yoktur: Где ты? (Neredesin?), Где Айгу́ль? (Aygül nerede?). Cevapta Türkçe -de/-da ekinin yerini iki şey birlikte tutar: ismin önüne bir ön edat (в ya da на) gelir, ismin sonu da değişir.
- Где ты? — Я до́ма. — Neredesin? — Evdeyim.
- Где он? — Он в шко́ле. — O nerede? — Okulda.
- Где Айгу́ль? — Она́ на рабо́те. — Aygül nerede? — İşte.
- Где вы? — Мы здесь. — Neredesiniz? — Buradayız.
- Где тури́сты? — Они́ там. — Turistler nerede? — Oradalar.
💡 Konuşmada Где ты? ile Ты где? ikisi de doğrudur. Telefonda Rusların en sık sorduğu soru budur!
Bulunma hâli (-е)
Rusçada bir yerin içinde ya da üstünde olmayı anlatan biçime bulunma hâli denir (предло́жный паде́ж). Kural çok basittir: isimlerin çoğu sonuna -е alır. Ünsüzle biten isme -е eklenir; -а, -я, -о, -й sonları -е olur.
| Yalın | Bulunma | Kural |
|---|---|---|
| стол | на столе́ | ünsüz + е |
| го́род | в го́роде | ünsüz + е |
| Москва́ | в Москве́ | -а → -е |
| ку́хня | на ку́хне | -я → -е |
| окно́ | на окне́ | -о → -е |
| музе́й | в музе́е | -й → -е |
| мо́ре | на мо́ре | -е değişmez |
| слова́рь | в словаре́ | -ь (eril) → -е |
- Ма́ма на ку́хне. — Annem mutfakta.
- Мой брат в Москве́. — Ağabeyim Moskova'da.
💡 Türkçedeki -de/-da/-te/-ta gibi ünlü uyumu yoktur; ek her zaman yazıda -еdir. Vurgusuz olduğunda “i”ye yakın okunur: в шко́ле (f ŞKO-li).
Bulunma hâlinde (-и) alan isimler
Üç grup isim bulunma hâlinde -е değil -и alır: yumuşak işaretli dişil isimler, -ия ile bitenler ve -ие ile bitenler.
| Yalın | Bulunma | Kural |
|---|---|---|
| пло́щадь | на пло́щади | -ь (dişil) → -и |
| Каза́нь | в Каза́ни | -ь (dişil) → -и |
| Росси́я | в Росси́и | -ия → -ии |
| Ту́рция | в Ту́рции | -ия → -ии |
| экску́рсия | на экску́рсии | -ия → -ии |
| зда́ние | в зда́нии | -ие → -ии |
⚠️ Türkler в Росси́е, в Ту́рцие der. Yanlış! -ия ile biten ülke adları hep -ии alır: в Росси́и, в Ту́рции, в Герма́нии. Ama Москва́ → в Москве́: burada sondan önce и yok.
💡 Yumuşak işaretli isimde önce cinsine bakın: dişilse -и (на пло́щади), erilse -е (в словаре́). 2. ünitede “isimleri zamiriyle ezberleyin” dememizin bir sebebi de buydu.
İçinde mi, üstünde mi?
в bir şeyin içinde olmayı anlatır: oda, bina, şehir, ülke. на ise bir şeyin üstünde olmayı, ayrıca açık alanları (sokak, meydan, pazar) ve etkinlikleri (ders, konser, tur) anlatır.
- Кни́га на столе́. — Kitap masanın üstünde.
- Кни́га в столе́. — Kitap masanın içinde (çekmecede).
| в + … | на + … |
|---|---|
| в шко́ле (okulda) | на рабо́те (işte) |
| в университе́те (üniversitede) | на уро́ке (derste) |
| в магази́не (mağazada) | на по́чте (postanede) |
| в о́фисе (ofiste) | на вокза́ле (garda) |
| в гости́нице (otelde) | на у́лице (sokakta, dışarıda) |
| в больни́це (hastanede) | на ры́нке (pazarda) |
| в Москве́, в Росси́и | на конце́рте, на экску́рсии |
⚠️ Türklerin en sık hatası: “işte” anlamında в рабо́те. Doğrusu her zaman на рабо́те. Aynı şekilde postane ve gar için de на: на по́чте, на вокза́ле. Bu sözlerde mantık aramayın, kalıp olarak ezberleyin.
Özel durumlar
Bazı kısa eril isimler yer bildirirken vurgulu -у́ alır. Sayıları azdır ama çok sık kullanılırlar.
| Yalın | Bulunma | Türkçe |
|---|---|---|
| аэропо́рт | в аэропорту́ | havalimanında |
| шкаф | в шкафу́ | dolapta |
| пол | на полу́ | yerde |
| сад | в саду́ | bahçede |
| лес | в лесу́ | ormanda |
| мост | на мосту́ | köprüde |
Yabancı kökenli ve -о, -е, -и, -у ile biten bazı isimler hiç çekime girmez: в кафе́, в метро́, в такси́, в кино́.
⚠️ “Evde” için в до́ме değil, kalıp söz до́ма kullanılır: Я до́ма. в до́ме “binanın içinde” demektir: В до́ме лифт. (Binada asansör var.)
Ön edatların okunuşu
в ve на kendi başına vurgu almaz; sonraki sözle tek söz gibi okunur. в ötümsüz bir ünsüzün (к, п, с, т, ф, ш…) önünde f gibi okunur.
- в о́фисе — ofiste
- в кафе́ — kafede
- в Ту́рции — Türkiye'de
- на рабо́те — işte
💡 Hızlı konuşmada в neredeyse duyulmaz. Dinlerken ismin sonuna dikkat edin: -е ya da -и duyuyorsanız büyük olasılıkla bir yer söyleniyordur.
Kelimeler
- где
GDYE
nerede - здесь
ZDYES'
burada - до́ма
DO-ma
evde - в
v / f
-de, -da (içinde) - на
na
-de, -da (üstünde; açık yer, etkinlik) - рабо́та
ra-BO-ta
iş - о́фис
O-fis
ofis - шко́ла
ŞKO-la
okul - университе́т
u-ni-vir-si-TYET
üniversite - магази́н
ma-ga-ZİN
mağaza, dükkân - гости́ница
gas-Tİ-ni-tsa
otel - рестора́н
ris-ta-RAN
restoran - кафе́
ka-FE
kafe - музе́й
mu-ZYEY
müze - аэропо́рт
a-e-ra-PORT
havalimanı - вокза́л
vag-ZAL
gar, tren istasyonu - у́лица
U-li-tsa
sokak, cadde - пло́щадь
PLO-şçat'
meydan - ры́нок
RI-nak
pazar - по́чта
POÇ-ta
postane - больни́ца
bal'-Nİ-tsa
hastane - банк
BANK
banka - маши́на
ma-ŞI-na
araba - экску́рсия
eks-KUR-si-ya
gezi, tur - тури́ст
tu-RİST
turist - води́тель
va-Dİ-til'
şoför - алло́
a-LO
alo - пока́
pa-KA
görüşürüz (samimi)