A1 · Ünite 12: Şehirde yol bulmak (В городе)

Hareket fiilleri идти/ехать · yön (в/на + -e/-i)

Metin: Где здесь банк?

Burak, Almatı'da bir Türk otel zincirinde yeni çalışmaya başladı. Şehri henüz iyi tanımıyor. Sokakta bir kadına yol soruyor, sonra iş arkadaşı Erlan'la karşılaşıyor.

Бура́к: Извини́те, пожа́луйста! Где здесь банк?
Affedersiniz! Buralarda banka nerede?

Же́нщина: Банк? Э́то недалеко́. Иди́те пря́мо, пото́м нале́во.
Banka mı? Yakın. Dümdüz gidin, sonra sola.

Бура́к: Спаси́бо. А пото́м я е́ду на вокза́л. Э́то далеко́?
Teşekkürler. Sonra da gara gidiyorum. Uzak mı?

Же́нщина: Да, далеко́. Туда́ все е́дут на авто́бусе и́ли на метро́.
Evet, uzak. Oraya herkes otobüsle ya da metroyla gidiyor.

Бура́к: А где остано́вка?
Durak nerede peki?

Же́нщина: Остано́вка там, напра́во. А метро́ ря́дом, на э́той у́лице.
Durak orada, sağda. Metro da yakında, bu sokakta.

Бура́к: Спаси́бо большо́е!
Çok teşekkür ederim!

Ерла́н: Бура́к, приве́т! Куда́ ты идёшь?
Burak, selam! Nereye gidiyorsun?

Бура́к: Приве́т! Сейча́с я иду́ в банк, а пото́м е́ду на вокза́л.
Selam! Şimdi bankaya gidiyorum, sonra da gara gideceğim.

Ерла́н: На вокза́л? А куда́ ты е́дешь? В Бишке́к?
Gara mı? Nereye gidiyorsun? Bişkek'e mi?

Бура́к: Нет, в Астану́. Я е́ду на по́езде.
Hayır, Astana'ya. Trenle gidiyorum.

Ерла́н: А мы ве́чером идём в кафе́. Ты не идёшь?
Biz de akşam kafeye gidiyoruz. Sen gelmiyor musun?

Бура́к: Нет, сего́дня я е́ду в Астану́. Пока́!
Hayır, bugün Astana'ya gidiyorum. Hoşça kal!

Dilbilgisi

Türkçede tek “gitmek”, Rusçada iki

Türkçede eve de, Ankara'ya da, Moskova'ya da “gideriz”. Rusçada ise nasıl gittiğinizi söylemek zorundasınız: yürüyerek mi, bir taşıtla mı?

Rusça	Ne zaman?	Türkçe
идти́	yürüyerek, yaya	gitmek (ayakla)
е́хать	taşıtla: otobüs, araba, tren, uçak	gitmek (taşıtla)

Я иду́ в банк. — Bankaya gidiyorum. (yürüyerek)
Я е́ду в банк. — Bankaya gidiyorum. (arabayla, otobüsle)
Мы е́дем в Москву́. — Moskova'ya gidiyoruz.

⚠️ Türklerin tipik hatası: her “gitmek”e идти́ demek. Bişkek'ten Almatı'ya yürüyerek gidilmez! Başka bir şehre, ülkeye ya da uzak bir yere gidiyorsanız mutlaka е́хать: Я е́ду в Алматы́.

💡 идти́ ve е́хать “şu anda, belli bir yöne doğru” gidişi anlatır. “Her gün işe giderim” gibi tekrarlanan gidişler için başka bir fiil çifti (ходи́ть / е́здить) kullanılır; onu ileride göreceğiz.

идти́ ve е́хать çekimi

İki fiil de 1. çekimdir ama kökleri düzensizdir: идти́ → ид-, е́хать → ед-. идти́ fiilinde vurgu hep sondadır (ё de vurguludur); е́хать fiilinde hep baştadır.

Zamir	идти́ (yürüyerek)	е́хать (taşıtla)
я	иду́	е́ду
ты	идёшь	е́дешь
он / она́	идёт	е́дет
мы	идём	е́дем
вы	идёте	е́дете
они́	иду́т	е́дут

Куда́ ты идёшь? — Nereye gidiyorsun? (yürüyerek)
Они́ е́дут на ры́нок. — Onlar pazara gidiyor. (taşıtla)

⚠️ е́хать mastarında х var ama çekimde д olur: я е́ду, я е́хаю diye bir biçim yoktur.

Куда́? — в/на + belirtme hâli

Türkçede yön “-e, -a” ekiyle verilir: “bankaya”. Rusçada куда́? (nereye?) sorusuna в ya da на + belirtme hâli ile cevap verilir. Belirtme hâlini bir önceki ünitede öğrendiniz: eril cansız isim değişmez, dişil isim -у / -ю alır.

Yalın	Куда́? (nereye?)	Türkçe
банк	в банк	bankaya
магази́н	в магази́н	mağazaya
апте́ка	в апте́ку	eczaneye
гости́ница	в гости́ницу	otele
вокза́л	на вокза́л	gara
по́чта	на по́чту	postaneye
рабо́та	на рабо́ту	işe
ры́нок	на ры́нок	pazara

💡 в mı, на mı? Kural basit: где? sorusunda hangi edatı kullanıyorsanız куда́? sorusunda da onu kullanın. в ба́нке → в банк, на рабо́те → на рабо́ту.

Şehir ve ülke adları da aynı kurala uyar: Москва́ → в Москву́; Астана́ → в Астану́; Бишке́к → в Бишке́к (eril, değişmez).

Где? ile Куда́? farkı

Türkçede “nerede?” ile “nereye?” farkını -de ve -e ekleri gösterir. Rusçada edat aynı kalır (в / на), değişen isimin sonudur: где? → bulunma hâli, куда́? → belirtme hâli.

Yalın	Где? (-de)	Куда́? (-e)
банк	в ба́нке (bankada)	в банк (bankaya)
апте́ка	в апте́ке (eczanede)	в апте́ку (eczaneye)
вокза́л	на вокза́ле (garda)	на вокза́л (gara)
рабо́та	на рабо́те (işte)	на рабо́ту (işe)
здесь / там	здесь, там (burada, orada)	сюда́, туда́ (buraya, oraya)

Hareket fiilleri (идти́, е́хать) yön bildirdiği için куда́? ister. Bulunma bildiren fiiller (жить, рабо́тать, быть) ise где? ister.

Я рабо́таю в ба́нке. — Bankada çalışıyorum. (где?)
Я иду́ в банк. — Bankaya gidiyorum. (yürüyerek)

⚠️ Türkler sık sık Я иду́ в ба́нке der; bu “Bankada gidiyorum” gibi bir şeydir. Gidiyorsanız yön sorusu sorulur: куда́? → в банк.

Neyle gidiyorsun? на авто́бусе, на метро́

Türkçede taşıt “-le” ekiyle söylenir: “otobüsle”. Rusçada на + taşıt adının bulunma hâli kullanılır. Bunu şimdilik kalıp olarak öğrenin.

Rusça	Okunuş	Türkçe
на авто́бусе	na af-TO-bu-si	otobüsle
на маршру́тке	na mar-ŞRUT-ki	dolmuşla
на по́езде	na PO-yiz-di	trenle
на метро́	na mi-TRO	metroyla
на такси́	na tak-Sİ	taksiyle
пешко́м	piş-KOM	yürüyerek

💡 метро́ ve такси́ hiç çekimlenmez; на ile olduğu gibi kullanılır.

Я е́ду на рабо́ту на авто́бусе. — İşe otobüsle gidiyorum.
Мы идём пешко́м. — Yürüyerek gidiyoruz.

⚠️ Taşıtla giderken fiil е́хать olmalı: Я иду́ на авто́бусе yanlış, Я е́ду на авто́бусе doğru.

Yol sormak ve tarif etmek

Yol sorarken kibar bir başlangıç yapın ve где ile sorun. Cevapta sık duyacağınız sözler: пря́мо, нале́во, напра́во, ря́дом, далеко́, недалеко́.

Извини́те, где здесь апте́ка? — Affedersiniz, buralarda eczane nerede?
Иди́те пря́мо, пото́м напра́во. — Dümdüz gidin, sonra sağa.
Э́то далеко́? — Uzak mı?

💡 Иди́те (gidin) emir biçimidir; emir kipini A2'de öğreneceksiniz. Şimdilik yol tariflerindeki kalıp olarak tanıyın.

Kelimeler

✍️ Alıştırmaları çöz ve testi geç

🕊️ Dilmaçım ile ücretsiz Rusça öğren →