C1 · Ünite 2: Gazete dili (Язык СМИ)
Haber kalıpları · dolaylı aktarım fiilleri (заявил, сообщил, отметил)
Metin: Ту́рция и Кыргызста́н наме́рены удво́ить товарооборо́т
Bişkek'te yayımlanan Rusça bir haber sitesinden bir ekonomi haberi. Haberin konusu Bişkek'te düzenlenen Kırgız-Türk iş forumu; habere bakan yardımcısı, Kırgızistan'daki Türk iş insanları derneğinin başkanı, bir tur operatörünün yöneticisi ve bir ekonomist katkıda bulunuyor (kişiler kurgusaldır). Söz aktaran fiillere ([[заяви'ла]], [[отме'тил]], [[подчеркну'ла]], [[призна'л]]), alıntıların noktalamasına ve kaynak gösterme kalıplarına ([[по её слова'м]], [[по да'нным ассоциа'ции]]) dikkat edin.
Заголо́вок: Ту́рция и Кыргызста́н наме́рены удво́ить товарооборо́т
Türkiye ve Kırgızistan ticaret hacmini ikiye katlamaya niyetli
Лид: Бишке́к, 14 октября́. В столи́це Кыргызста́на в понеде́льник состоя́лся кыргы́зско-туре́цкий делово́й фо́рум, в кото́ром при́няли уча́стие бо́лее трёхсот предпринима́телей из обе́их стран.
Bişkek, 14 Ekim. Kırgızistan'ın başkentinde pazartesi günü, iki ülkeden üç yüzü aşkın iş insanının katıldığı Kırgız-Türk iş forumu düzenlendi.
Текст: Как сообщи́ла пресс-слу́жба Министе́рства эконо́мики, по ито́гам фо́рума бы́ло подпи́сано двена́дцать соглаше́ний на о́бщую су́мму о́коло ста пяти́десяти миллио́нов до́лларов.
Ekonomi Bakanlığının basın bürosunun bildirdiğine göre forumun sonunda toplam yaklaşık yüz elli milyon dolar tutarında on iki anlaşma imzalandı.
Текст: Выступа́я на плена́рном заседа́нии, замести́тель мини́стра эконо́мики Айжа́н Аса́нова заяви́ла, что сто́роны ста́вят цель довести́ товарооборо́т до двух миллиа́рдов до́лларов к 2030 году́.
Genel oturumda konuşan Ekonomi Bakan Yardımcısı Aycan Asanova, tarafların 2030 yılına kadar ticaret hacmini iki milyar dolara çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Текст: «Мы ви́дим огро́мный потенциа́л в сфе́ре тури́зма, электро́нной комме́рции и лёгкой промы́шленности», — подчеркну́ла она́.
“Turizm, e-ticaret ve hafif sanayi alanlarında muazzam bir potansiyel görüyoruz” diye vurguladı.
Текст: По её слова́м, уже́ в ближа́йшие ме́сяцы пра́вительство рассмо́трит возмо́жность упроще́ния тамо́женных процеду́р для ма́лого би́знеса.
Asanova'nın sözlerine göre hükümet daha önümüzdeki aylarda küçük işletmeler için gümrük işlemlerinin kolaylaştırılması olanağını ele alacak.
Текст: В свою́ о́чередь, председа́тель Ассоциа́ции туре́цких предпринима́телей в Кыргызста́не Мура́т Озтю́рк отме́тил, что за после́дние пять лет число́ туре́цких компа́ний в респу́блике вы́росло почти́ вдво́е.
Kırgızistan'daki Türk İş İnsanları Derneği Başkanı Murat Öztürk ise son beş yılda ülkedeki Türk şirketlerinin sayısının neredeyse iki katına çıktığını belirtti.
Текст: По да́нным ассоциа́ции, сего́дня в стране́ рабо́тают бо́лее семисо́т предприя́тий с туре́цким капита́лом, на кото́рых за́нято о́коло пятна́дцати ты́сяч челове́к.
Derneğin verilerine göre bugün ülkede, yaklaşık on beş bin kişinin çalıştığı yedi yüzü aşkın Türk sermayeli işletme faaliyet gösteriyor.
Текст: Вме́сте с тем Озтю́рк призна́л, что би́знес по-пре́жнему ста́лкивается с ря́дом тру́дностей.
Bununla birlikte Öztürk, iş dünyasının hâlâ bir dizi güçlükle karşılaştığını kabul etti.
Текст: «Гла́вная пробле́ма — э́то логи́стика. Доста́вка гру́за из Стамбу́ла в Бишке́к занима́ет до трёх неде́ль», — поясни́л он.
“Asıl sorun lojistik. İstanbul'dan Bişkek'e bir yükün teslimatı üç haftayı buluyor” diye açıkladı.
Текст: Предпринима́тели та́кже вы́разили обеспоко́енность ро́стом сто́имости авиаперево́зок.
İş insanları ayrıca hava taşımacılığı ücretlerindeki artıştan duydukları kaygıyı dile getirdi.
Текст: Отвеча́я на вопро́сы журнали́стов, глава́ кру́пного туропера́тора Эмре́ Чели́к сообщи́л, что с весны́ сле́дующего го́да откро́ются прямы́е ре́йсы из Анта́льи в Ош.
Gazetecilerin sorularını yanıtlayan büyük bir tur operatörünün yöneticisi Emre Çelik, gelecek yılın baharından itibaren Antalya'dan Oş'a direkt seferlerin başlayacağını bildirdi.
Текст: Ожида́ется, что э́то позво́лит увели́чить турпото́к ме́жду стра́нами на два́дцать проце́нтов.
Bunun iki ülke arasındaki turist akışını yüzde yirmi artırması bekleniyor.
Текст: Экспе́рты, опро́шенные на́шим изда́нием, отно́сятся к э́тим пла́нам с осторо́жным оптими́змом.
Yayın organımızın görüşlerine başvurduğu uzmanlar bu planlara temkinli bir iyimserlikle yaklaşıyor.
Текст: По мне́нию экономи́ста Бакы́та Сады́кова, удво́ить товарооборо́т за пять лет вполне́ реа́льно, е́сли сто́роны реша́т пробле́му транзи́та че́рез тре́тьи стра́ны.
Ekonomist Bakıt Sadıkov'a göre, taraflar üçüncü ülkeler üzerinden transit sorununu çözerse ticaret hacmini beş yılda ikiye katlamak oldukça gerçekçi.
Текст: «Без но́вых тра́нспортных коридо́ров все э́ти ци́фры оста́нутся на бума́ге», — уве́рен экспе́рт.
“Yeni ulaşım koridorları olmadan bütün bu rakamlar kâğıt üzerinde kalır”; uzman bundan emin.
Текст: Сле́дующий фо́рум плани́руется провести́ в Анкаре́ весно́й 2027 го́да.
Bir sonraki forumun 2027 baharında Ankara'da yapılması planlanıyor.
Dilbilgisi
Haber metninin yapısı ve başlık dili
Rus basınında bir haber (заме́тка, информацио́нное сообще́ние) üç katmandan oluşur: başlık (заголо́вок), spot (лид) ve gövde. Spot, haberin özünü tek cümlede verir ve klasik soruları yanıtlar: кто? что? где? когда́?. Gövde ayrıntıları, alıntıları ve uzman görüşlerini önem sırasına göre dizer (“ters piramit”). Türk basınındaki düzen de aynıdır; asıl fark başlıkların dilbilgisindedir.
| Rusça başlık | Yapı | Türkçe |
|---|---|---|
| Ту́рция и Кыргызста́н наме́рены удво́ить товарооборо́т | kısa sıfat + mastar | Türkiye ve Kırgızistan ticaret hacmini ikiye katlamaya niyetli |
| В Бишке́ке прошёл бизнес-фо́рум | geçmiş zaman, fiil önde | Bişkek'te iş forumu düzenlendi |
| Це́ны на авиабиле́ты вы́росли на треть | geçmiş zaman | Uçak bileti fiyatları üçte bir arttı |
| Ре́йсы в Ош — с весны́ | fiilsiz, tireli | Oş seferleri bahardan itibaren |
| Пра́вительство упрости́т тамо́женные процеду́ры | gelecek (СВ) | Hükümet gümrük işlemlerini kolaylaştıracak |
Rusça başlıklarda Türkçedeki gibi eksiltili dil yaygındır: fiil atılır ve yerine tire konur (Ре́йсы в Ош — с весны́). Başlık bir olayı bildiriyorsa fiil çoğu zaman başta durur: Прошёл фо́рум, Состоя́лись перегово́ры. Haber metni geçmişteki tek olayları СВ geçmiş zamanla anlatır: заяви́л, сообщи́л, подписа́ли.
- В Анкаре́ состоя́лись перегово́ры мини́стров. — Ankara'da bakanlar arasında görüşmeler yapıldı.
- Росси́я и Ту́рция обсуди́ли туристи́ческий сезо́н. — Rusya ve Türkiye turizm sezonunu görüştü.
- Число́ туре́цких компа́ний вы́росло вдво́е. — Türk şirketlerinin sayısı iki katına çıktı.
💡 состоя́ться yalnızca olaylar için kullanılır (forum, toplantı, görüşme, maç, konser) ve “gerçekleşmek, yapılmak” anlamına gelir. Türkçedeki “düzenlendi, yapıldı” edilgenlerinin en doğal karşılığıdır: Состоя́лось заседа́ние (Toplantı yapıldı).
⚠️ Türklerin tipik hatası: Türkçe “… forum düzenlendi” cümlesini Был организо́ван фо́рум diye birebir edilgene çevirmek. Dilbilgisi bakımından yanlış değildir, ama haber dilinde çok daha doğal olan состоя́лся фо́рум ya da прошёл фо́рум'dur. “Foruma katıldı” için de уча́ствовал на фо́руме yanlış; doğrusu уча́ствовал в фо́руме ya da при́нял уча́стие в фо́руме.
Söz aktaran fiiller ve anlam tonları
Haberin en önemli malzemesi başkalarının sözleridir. Türk basını “dedi, söyledi, açıkladı, belirtti, vurguladı” fiilleriyle çeşitlilik sağlar; Rus basını da aynısını yapar ve сказа́л'ı neredeyse hiç tekrarlamaz. Her fiil, aktarılan söze farklı bir ton katar: resmî açıklama mı, ek bilgi mi, kabul mü, uyarı mı?
| Rusça | Ton | Türkçe |
|---|---|---|
| заяви́ть | resmî, kamuya açık beyan | açıkladı, beyan etti |
| сообщи́ть | bilgi verme | bildirdi |
| отме́тить | bir noktayı kaydetme | belirtti, kaydetti |
| подчеркну́ть | özellikle vurgulama | vurguladı, altını çizdi |
| поясни́ть / уточни́ть | açıklama / netleştirme | açıkladı / netleştirdi |
| призна́ть | olumsuz bir şeyi kabul | kabul etti, itiraf etti |
| напо́мнить | bilinen bir şeyi hatırlatma | hatırlattı |
| доба́вить | ek bilgi | ekledi |
| опрове́ргнуть | yalanlama | yalanladı |
| вы́разить уве́ренность / обеспоко́енность | inanç / kaygı | inancını / kaygısını dile getirdi |
Fiil seçimi tarafsızlıkla da ilgilidir. призна́л (kabul etti) okura “konuşan bunu söylemek istemiyordu” izlenimi verir; уве́рен ve убеждён konuşanın kesinliğini, счита́ет ve полага́ет ise kişisel görüşünü gösterir. İyi bir muhabir fiili bu tonlara göre seçer.
- Мини́стр заяви́л, что пра́вительство подде́ржит ма́лый би́знес. — Bakan hükümetin küçük işletmeleri destekleyeceğini açıkladı.
- Глава́ ассоциа́ции призна́л, что пробле́мы пока́ не решены́. — Dernek başkanı sorunların henüz çözülmediğini kabul etti.
- Он напо́мнил, что фо́рум прохо́дит уже́ в деся́тый раз. — Forumun artık onuncu kez yapıldığını hatırlattı.
💡 Haber dilinde bu fiillerin hemen hepsi СВ geçmiş zamanda kullanılır, çünkü tek bir konuşma anını bildirir: заяви́л, отме́тил. НСВ biçim (заявля́л, отмеча́л) tekrarlanan ya da sürekli söylemleri anlatır: Он не раз заявля́л, что… (… olduğunu defalarca söylemişti).
⚠️ Türklerin tipik hatası: her alıntıda сказа́л kullanmak. Bir haber metninde art arda üç сказа́л Rus okura acemice gelir. İkinci hata: заяви́ть'yı “şikâyet etmek, dilekçe vermek” anlamındaki заявле́ние ile karıştırıp sıradan sohbetlerde kullanmak: Мой друг заяви́л, что го́лоден gülünç bir resmîlik taşır; сказа́л yeter.
Aktarım fiillerinin yönetimi: yan cümle mi, isim mi?
Bu fiiller ya bir yan cümle (что…) ya da bir isim alır. İsim alırken her fiilin kendi yönetimi vardır; bazıları о + bulunma hâli ister, bazıları doğrudan belirtme hâli. Haber dilinde isimli yapı çok sık görülür, çünkü kısadır: сообщи́л о подписа́нии соглаше́ний (anlaşmaların imzalandığını bildirdi).
| Fiil | + isim | + yan cümle | Örnek |
|---|---|---|---|
| сообщи́ть | о + bulunma | что | сообщи́л о подписа́нии соглаше́ния |
| заяви́ть | о + bulunma | что | заяви́л о гото́вности к сотру́дничеству |
| напо́мнить | о + bulunma | что / о том, что | напо́мнил о сро́ках |
| отме́тить | belirtme | что | отме́тил ва́жность сотру́дничества |
| подчеркну́ть | belirtme | что | подчеркну́л роль тури́зма |
| призна́ть | belirtme | что | призна́л оши́бку |
| вы́разить | belirtme | — | вы́разил наде́жду |
- Пресс-слу́жба сообщи́ла о подписа́нии двена́дцати соглаше́ний. — Basın bürosu on iki anlaşmanın imzalandığını bildirdi.
- Она́ подчеркну́ла роль тури́зма в эконо́мике. — Turizmin ekonomideki rolünü vurguladı.
- Сто́роны вы́разили наде́жду на дальне́йшее сотру́дничество. — Taraflar iş birliğinin sürmesi umudunu dile getirdi.
Aktarılan sözde zaman kaydırılmaz (B1'den biliyoruz): Türkçede de “geleceğini söyledi” derken gelecek zaman korunur. Rusça: Он сказа́л: «Ре́йсы откро́ются весно́й» → Он сообщи́л, что ре́йсы откро́ются весно́й. Soru aktarılırken ли kullanılır: Журнали́сты спроси́ли, плани́руется ли но́вый фо́рум.
💡 о том, что… yapısı что… ile çoğu zaman yer değiştirebilir: сообщи́л, что… = сообщи́л о том, что…. Ama о almayan fiillerde (отме́тить, подчеркну́ть, призна́ть) о том, что kullanılmaz.
⚠️ Türklerin tipik hatası: bütün aktarım fiillerine о eklemek. Он отме́тил о том, что… ve подчеркну́л о ва́жности yanlış; doğrusu Он отме́тил, что…, подчеркну́л ва́жность. Rusların da sık yaptığı bu hata, editörlerin ilk düzelttiği hatalardandır.
Doğrudan alıntı ve noktalama
Rus basını doğrudan alıntıyı köşeli tırnak («…») içine alır ve aktaran sözle alıntı arasına virgül + tire koyar. Türkçede alıntıdan sonra “diye” ya da yalnızca “dedi” gelir; Rusçada bunun yerine noktalama ve devrik fiil vardır: alıntıdan sonra fiil özneden önce gelir: — подчеркну́ла она́, — заяви́л мини́стр.
| Şema | Örnek |
|---|---|
| «А», — сказа́л он. | «Пробле́ма в логи́стике», — поясни́л он. |
| «А?» — спроси́л он. / «А!» — воскли́кнул он. | «Когда́ откро́ются ре́йсы?» — спроси́л журнали́ст. |
| Он сказа́л: «А». | Мини́стр заяви́л: «Мы гото́вы к сотру́дничеству». |
| «А, — сказа́л он, — б». | «Без коридо́ров, — уве́рен экспе́рт, — ци́фры оста́нутся на бума́ге». |
| «А, — сказа́л он. — Б». | «Пробле́ма в логи́стике, — сказа́л он. — Доста́вка занима́ет три неде́ли». |
Son iki satıra dikkat: alıntı aktaran sözle ikiye bölünüyorsa ve ilk parça cümlenin ortasıysa, aktaran sözden sonra virgül ve küçük harf gelir; ilk parça tam bir cümleyse, aktaran sözden sonra nokta ve büyük harf gelir.
- «Мы ви́дим огро́мный потенциа́л», — подчеркну́ла она́. — “Muazzam bir potansiyel görüyoruz” diye vurguladı.
- «Ре́йсы откро́ются весно́й, — сообщи́л Чели́к. — Биле́ты уже́ в прода́же». — “Seferler baharda başlayacak” diye bildirdi Çelik. “Biletler şimdiden satışta.”
- Экспе́рт уве́рен: «Без коридо́ров ци́фры оста́нутся на бума́ге». — Uzman emin: “Koridorlar olmadan rakamlar kâğıt üzerinde kalır.”
💡 Alıntının kendi noktası alıntıdan sonra gelen virgül ve tireyle birlikte düşer: «Пробле́ма в логи́стике», — сказа́л он. (tırnak içinde nokta yok). Soru ve ünlem işareti ise korunur, ama arkasından virgül gelmez: «Когда́?» — спроси́л он.
⚠️ Türklerin tipik hatası: Türkçe sözdizimini korumak: «Пробле́ма в логи́стике», он поясни́л. yanlış. Rusçada tire zorunludur ve fiil özneden önce gelir: «…», — поясни́л он. Bir başka hata: Türkçedeki “diye” sözünü Rusçaya говоря́ ya da что ile taşımak: «…», что сказа́л он diye bir yapı yoktur.
Kaynak gösterme kalıpları
Haberde her bilgi bir kaynağa dayanmalıdır. Rus basını bunun için birkaç kalıp kullanır; bunlar ara söz olduklarından virgülle ayrılır. Türkçedeki “…e göre, …in bildirdiğine göre, …in verilerine göre” kalıplarının karşılıklarıdır.
| Rusça | Hâl | Türkçe |
|---|---|---|
| по слова́м (кого́?) | ilgi | …in sözlerine göre |
| по мне́нию (кого́?) | ilgi | …in görüşüne göre |
| по да́нным (кого́? чего́?) | ilgi | …in verilerine göre |
| по информа́ции (кого́? чего́?) | ilgi | …in edindiği bilgiye göre |
| согла́сно (чему́?) | yönelme | …e göre, …e uygun olarak |
| как сообщи́л(а) / как сообща́ет… | yalın (özne) | …in bildirdiğine göre |
| со ссы́лкой на (что?) | belirtme | …e dayandırarak |
- По слова́м мини́стра, перегово́ры прошли́ успе́шно. — Bakanın sözlerine göre görüşmeler başarılı geçti.
- Согла́сно да́нным ассоциа́ции, в стране́ рабо́тают семьсо́т компа́ний. — Derneğin verilerine göre ülkede yedi yüz şirket faaliyet gösteriyor.
- Как сообща́ет пресс-слу́жба, соглаше́ние всту́пит в си́лу в январе́. — Basın bürosunun bildirdiğine göre anlaşma ocakta yürürlüğe girecek.
💡 по мне́нию başkalarının görüşü içindir. Kendi görüşünüzü yazarken на мой взгляд, по моему́ мне́нию ya da bilimsel metinde на наш взгляд deyin. Konuşma dilindeki по-мо́ему haber metnine girmez.
⚠️ Türklerin (ve birçok Rusun) tipik hatası: согла́сно'dan sonra ilgi hâli kullanmak: согла́сно да́нных yanlış, doğrusu согла́сно да́нным (yönelme hâli). İkinci hata: по слова́м kalıbında sırayı Türkçeye göre kurmak: мини́стра по слова́м yanlış; по слова́м мини́стра. Zamirle: по его́ слова́м, по её слова́м — zamir araya girer.
Haber dilinin kişisiz yapıları ve kalıpları
Haber dili özneyi gizlemeyi ya da geri plana itmeyi sever. Böylece metin daha nesnel görünür. Bunun için -ся biçimli kişisiz yapılar ve kısa edilgen ortaçlar kullanılır. Türkçede bunların karşılığı “bekleniyor, bildiriliyor, planlanıyor, imzalandı” gibi edilgen yapılardır; bu bakımdan iki dil çok yakındır.
| Rusça | Türkçe |
|---|---|
| Ожида́ется, что… | … bekleniyor. |
| Сообща́ется, что… | … bildiriliyor. |
| Плани́руется (провести́, откры́ть…) | (yapılması, açılması) planlanıyor. |
| Предполага́ется, что… | … tahmin ediliyor, öngörülüyor. |
| Бы́ло подпи́сано соглаше́ние. | Anlaşma imzalandı. |
| в ра́мках (чего́?) | … kapsamında |
| в хо́де (чего́?) | … sırasında |
| по ито́гам (чего́?) | … sonunda, … sonuçlarına göre |
- Ожида́ется, что турпото́к вы́растет на два́дцать проце́нтов. — Turist akışının yüzde yirmi artması bekleniyor.
- В ра́мках фо́рума прошли́ деся́тки встреч. — Forum kapsamında onlarca görüşme yapıldı.
- В хо́де визи́та бы́ло подпи́сано пять соглаше́ний. — Ziyaret sırasında beş anlaşma imzalandı.
Haber dilinde tarafsızlığı korumanın bir yolu da doğrulanmamış bilgiyi işaretlemektir: я́кобы (güya, iddiaya göre), по неподтверждённым да́нным (doğrulanmamış bilgilere göre), как сообща́ют исто́чники (kaynakların bildirdiğine göre).
💡 Kısa edilgen ortaçlı geçmiş zamanda fiil, cümlenin öznesine uyar: бы́ло подпи́сано соглаше́ние (orta cins), была́ подпи́сана деклара́ция (dişil), бы́ли подпи́саны соглаше́ния (çoğul). Ama sayı sözüyle (beş, on iki) haber dili çoğu zaman orta cins tekili seçer: бы́ло подпи́сано двена́дцать соглаше́ний.
⚠️ Türklerin tipik hatası: ожида́ется yapısını Türkçe gibi mastarla kurmak: Ожида́ется вы́расти турпото́ку yanlış. Doğrusu yan cümleyle: Ожида́ется, что турпото́к вы́растет ya da isimle: Ожида́ется рост турпото́ка. плани́руется ise mastar alabilir: Плани́руется провести́ фо́рум.
Kelimeler
- наме́рен (наме́рена, наме́рены)
na-MYE-rin
niyetli, kararlı - товарооборо́т
ta-va-ra-a-ba-ROT
ticaret hacmi - удво́ить (удва́ивать)
ud-VO-it' (ud-VA-i-vat')
ikiye katlamak - состоя́ться
sas-ta-YAT'-sa
gerçekleşmek, düzenlenmek - приня́ть уча́стие (в чём?)
pri-NYAT' u-ÇAS-ti-ye
katılmak - предпринима́тель
prit-pri-ni-MA-til'
girişimci, iş insanı - пресс-слу́жба
pres-SLUJ-ba
basın bürosu - по ито́гам (чего́?)
pa i-TO-gam
…in sonunda, …in sonuçlarına göre - соглаше́ние
sag-la-ŞE-ni-ye
anlaşma - плена́рное заседа́ние
pli-NAR-na-ye za-si-DA-ni-ye
genel oturum - заяви́ть (заявля́ть)
za-yi-VİT' (za-yiv-LYAT')
açıklamak, beyan etmek - сообщи́ть (сообща́ть)
sa-ap-ŞÇİT' (sa-ap-ŞÇAT')
bildirmek - отме́тить (отмеча́ть)
at-MYE-tit' (at-mi-ÇAT')
belirtmek, kaydetmek - подчеркну́ть (подчёркивать)
pat-çirk-NUT' (pat-ÇYOR-ki-vat')
vurgulamak, altını çizmek - поясни́ть (поясня́ть)
pa-yis-NİT' (pa-yis-NYAT')
açıklamak, izah etmek - призна́ть (признава́ть)
priz-NAT' (priz-na-VAT')
kabul etmek, itiraf etmek - напо́мнить (напомина́ть)
na-POM-nit' (na-pa-mi-NAT')
hatırlatmak - опрове́ргнуть (опроверга́ть)
ap-ra-VYERG-nut' (ap-ra-vir-GAT')
yalanlamak - в свою́ о́чередь
f sva-YU O-çi-rit'
kendi payına, … ise - по слова́м (кого́?)
pa sla-VAM
…in sözlerine göre - по да́нным (кого́? чего́?)
pa DAN-nım
…in verilerine göre - согла́сно (чему́?)
sag-LAS-na
…e göre, …e uygun olarak - ста́лкиваться (столкну́ться) с чем?
STAL-ki-vat'-sa (stalk-NUT'-sa)
…ile karşılaşmak - вы́разить обеспоко́енность (чем?)
VI-ra-zit' a-bis-pa-KO-in-nast'
kaygısını dile getirmek - авиаперево́зки
a-vi-a-pi-ri-VOS-ki
hava taşımacılığı - турпото́к
tur-pa-TOK
turist akışı - изда́ние
iz-DA-ni-ye
yayın, yayın organı - осторо́жный оптими́зм
as-ta-ROJ-nıy ap-ti-MİZM
temkinli iyimserlik - уве́рен (в чём?)
u-VYE-rin
emin - тамо́женный
ta-MO-jın-nıy
gümrük (sıfat)